Türk dünyası efsanelerinde ihanet

Türk Dünyası Efsanelerinde İhanet adlı bu tez çalışmasında ihanetin bir kavram, olgu olarak ne anlama geldiği ve Türk efsanelerinde bir pratik olarak nasıl ele alındığı incelenmiştir. Çalışmanın amacı ihanet kavramının Türk efsanelerinde yer alış şeklini ve altında yatan sebepleri inceleyebilmek, ihanetin sonuçlarını ortaya koymak, toplumsal ve bireysel değerlere ihanet çerçevesinden bakmaktır. Bunun yanı sıra Türk efsanelerindeki somut yansımalardan yola çıkarak ihanet odağında Türk halk bilim literatürüne katkı sağlamaktır. Çalışmanın özgün yanı Türk edebiyatı ve Türk halk bilim literatüründe daha önce ihanet odaklı bir tez çalışmasının yer almayışıdır. Bu çalışmanın tanım ve tasnif bölümlerinin ileride yapılacak çalışmalara kaynaklık edecek olması da bir diğer özgün yanıdır. Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın amacı, evren ve örneklemi, önemi, yöntem ve metodu, sınırlılıkları açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde Türk dünyası ve Türk dünyası edebiyatları hakkında genel bilgiler mevcuttur. Çalışmanın üçüncü bölümünde efsanenin edebî bir tür olarak özelliklerine odaklanılmıştır. Efsanenin tanımı, bir tür olarak sınırlılıkları, tasnifi, diğer halk anlatıları ile ilişkisi ve sosyolojik işlevi hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde ihanetin bir kelime ve kavram olarak etimolojisi üzerinde durulmuştur. İhanetin etimolojisinin oluşumundaki dinamikler ele alınmıştır. Beşinci bölüm çalışmanın ana bölümlerinden biridir. Bu bölümde Türk dünyası efsanelerinde ihanet olgusuna odaklanılmaktadır. Bu bölümde alan yazında yer alan ve derlemesi yapılan Türk dünyası efsane metinleri doküman analizi yöntemi ile taranmış ve ihanet kavramının efsanelerde yer alışına yönelik bir tasnif yapılmıştır. İhanetin bireysel ve toplumsal boyutları alt başlıklar halinde incelenmiştir. Aynı bölümde ihanet edenlerin (hain tiplerin) varlığı üzerine de bir tasnif yapılmıştır. Türk efsanelerinde ihanetin nedenlerinin ve sonuçlarının neler olduğu tespit edilmiştir. Bu bölümde elde edilen veriler tablo ve şekillerle genel bir çerçevede ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde önceki bölümlerde elde edilen verilerden yararlanılarak ihanetin bir olgu ve pratik olarak Türk efsanelerindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra ihanet olgusunun Türk devlet ve topluluklarını benzeştiren ve ayırt eden yönlerini ortaya çıkarmadaki etkisi dile getirilmiştir.