Türk edebiyatında eleştiri 1980-1990

Türkiye'de Edebiyat Eleştirisi (1980-1990) başlıklı bu tez, Türk edebiyatının 1980'li yıllarında kaleme alınan, kitaplaştırılmış eleştirel metinlerin niteliklerini, eleştirmenlerin tutumlarını, işledikleri konuları ve eleştirel yönelimlerini tahlil ederek dönemin bu bağlamdaki panoramasını ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışmamız, edebî türü fark etmeksizin, içeriğinde eleştirel düşünceler bulunan, 1980'li yıllarda ilk baskısı yapılmış, tespit edebildiğimiz tüm kitapları kapsamaktadır. Bu kitapların kimilerinin, tezimizi sınırlamış olduğumuz zaman diliminden önce kaleme alınmış, eski tarihli metinlerin bir araya getirilmesiyle oluşturulduğunu tespit ederek bunları, başka dönemlerin eleştirel bakış açılarını yansıtmaları sebebiyle, bilinçli olarak kapsam dışı bıraktık. Bu bağlamda hem 1980 öncesinde hem de 1980'li yıllarda yazılmış, tarihlerinin ayrı ayrı belirtildiği yazıları karışık olarak içeren kitapları, ilgili bölümleriyle kapsama dâhil ettik. Bununla beraber tezin sonundaki "EK", kapsam dâhilindeki her kitabın birer kısa tanıtımını ve istisna tutulan eserlerin incelememize dâhil edilme sebeplerini içermektedir. Tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bir kavram olarak eleştiri, onun bilim, sanat ve toplumla ilişkisi ile edebî eleştiri bağlamlarında açıklanmış, tarih içindeki ve Türk edebiyatındaki değişimi ve gelişimi özetlenmiştir. İkinci bölümde, kapsam dâhilindeki metinleri, toplumsal, siyasi ve edebî anlamda daha anlamlı kılmak adına ilgili bilgiler verilmiş, gündemdeki konuları, eğilimleri, sorunları, benimsenen edebî nitelikleri gösteren genel bir resim çizilmeye çalışılmıştır. Asıl inceleme kısmını oluşturan üçüncü bölümde ise belirlenen kitaplardaki eleştirel düşünceler tespit edilmiş, içeriklerine göre tasnif edilmiş, sonuç bölümünde de bu inceleme neticesinde bahsi geçen dönemde yazarların eleştirel tutumları, yazarlara, şairlere ve edebî ürünlere yaklaşımları, yapılan eleştirilerin niteliği üzerinde yargılara varılmış, Cumhuriyet sonrası Türk edebiyatında eleştiri hakkında yapılan akademik araştırmalar içerisindeki on yıllık bir dönemin açığı kapatılmıştır.