Türk hukukunda lekelenmeme hakkı

İnsanlar, diğer canlılardan farklı olarak, onurlu bir yaşam sürme ihtiyacı duymaktadır. Tarihsel süreç içerisinde onurlu bir yaşam sürme ihtiyacı; insan hakları, temel hak ve özgürlükler gibi kavramların doğmasına ve hukuk metinlerinde insan onurunun korunmasına yönelik düzenlemelerin yer almasına sebep olmuştur. İnsanların toplum içerisindeki şeref, haysiyet ve itibarının korunmasını amaçlayan lekelenmeme hakkı da insanın onurlu bir yaşam sürmesine hizmet etmektedir. Lekelenmeme hakkı, ceza yargılamalarında masumiyet karinesi ile birlikte büyük önem arz etmektedir. Masumiyet karinesi ile mahkemeler ve kamu otoritelerince suçlu muamelesi görmeme koruma altına alınırken; lekelenmeme hakkı ile de toplum nezdinde suçlu muamelesi görmeme güvence altına alınmaktadır. Ancak lekelenmeme hakkı yalnızca ceza yargılamalarındaki sonuçlarından ibaret değil; ifade özgürlüğü, özel hayatın gizliliği, basın özgürlüğü gibi insan hakları ve bunların alt unsurları ile de yakın ilişkilidir. İfade özgürlüğü kullanılırken kişilerin karalanması, damgalanması; özel hayatın gizli alanlarına müdahale edilerek insanları küçük düşürücü girişimlerde bulunulması; basın faaliyetleri ile yalan, yanıltıcı ya da çarpıtma haberler yapılarak insanların şeref ve itibarlarına zarar verilmesi gibi unsurlar lekelenmeme hakkına aykırılık teşkil etmektedir.