Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde bulunan Anadolu Selçuklu dönemi halılarının tasarım özellikleri ve restitüsyon çalışmaları

Anadolu Selçuklu Dönemi halıları, Türklerin Anadolu'ya gelmesinden sonra ürettikleri halıların en eski örneklerindendir. İlk örnekleri Konya Alâeddin Keykubat ve Beyşehir Eşrefoğlu Camilerinde bulunan bu halılar, keşfedildikleri zamanda büyük bir ilgi ile karşılanmışlardır.Anadolu Selçuklu dönemi halılar hakkında bulundukları tarihten itibaren birçok yayın yapılmıştır. Bu yayınlarda çoğunlukla halıların genel özellikleri üzerinde durulmuş, detaya inilmemiştir. Halıların teknik özelliklerinin verildiği yayınlar ise oldukça azdır, bu yayınların bir kısmında birtakım yazım, matematik, terim hataları bulunmaktadır ve yayınlar arasındaki bilgiler birbiriyle çelişmektedir. Halılar tasarımcı bakış açısı ile tek tek ele alınarak incelendiğinde, daha önceki yayınlarda üzerinde durulmamış, fark edilmemiş, çözümlenememiş ya da farklı yorumlanmış unsurlar bulunduğu görülmüştür. Anadolu Selçuklu Dönemi halılarının daha detaylı incelenmesi, motif ve kompozisyon özelliklerinin çözümlenmesi ile 13. yüzyıl Anadolu Türk halıcılığı ve daha sonraki dönemlere ait halıcılık ve halıların motif ve kompozisyon özelliklerindeki değişimin daha iyi kavranabileceği anlaşılmıştır. Anadolu Selçuklu Dönemine tarihlenen halıların büyük bir kısmı toplu halde İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde bulundukları için araştırmaya konu olarak yalnızca bu müzede bulunan halıların alınmasına karar verilmiştir.Bu tezde, halıların teknik özellikleri, motif ve kompozisyon çözümlemeleri, renklerin ve motiflerin kullanımı, restitüsyon çalışmaları yer almaktadır. Ayrıca, Anadolu Selçuklu Dönemindeki halıcılık, halı deseni üretimi, ve o dönemlerde üretilebilecek başka halılar neler olabilirdi gibi konularda yapılan çalışma ve ulaşılan çeşitli bulgular aktarılmaktadır.