Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay kararlarına göre edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi

İsviçre Medeni Kanunu'nda 1 Ocak 1988 tarihinden itibaren uygulanmaya başlanan "Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi", 4721 s. Türk Medeni Kanunu ile 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girerek yasal mal rejimi haline gelmiştir. TMK m. 218-241 hükümleri arasında düzenlenen sistem; bünyesinde kendi esaslarını ve ilkelerini barındırmakta, genel borç ilişkilerinin dışında bir çizgi göstermektedir. Evlilik ile başlayan rejim, kanunda gösterilen sona erme halleri ile nihayete ermekte ve tasfiyesi gündeme gelmektedir. Bu tasfiye neticesinde, yasal rejimin devamı sırasında eşler tarafından edinilen mallar ya da sunulan katkılar, birer alacak kalemine dönüşür. Eşlerin yasal rejim boyunca edindikleri aktif malvarlıklarından borç mahiyetindeki pasif değerlerin çıkarılması neticesinde elde edilen artık değerin yarısı üzerinde tarafların katılma alacağı mevcuttur. Artık değere ulaşma yolunda değer artış payı alacağı, eklenecek değer, denkleştirme işlemi gibi enstrümanlar devreye girerler ve eşin alacak hakkı olan net değeri meydana getirirler. Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi içerisinde gerek hukuki niteleme gerekse değerleme yapma işlemi esnasında hususiyet arz eden birtakım malvarlıkları söz konusu olabilir. Şirket payları, borsa ve faiz gelirleri, marka ve patent hakkı, kredi ile alınan malvarlıkları gibi değerler söz konusu olduğunda bunların rejim içerisinde ele alınış yöntemi ayrı bir inceleme konusunu oluşturmaktadır.