Türk müziği makam dizilerinin öğretiminde mikrotonal fonksiyonlu elektronik org kullanımının etkisi

Bu araştırma, Türk Müziği makam dizilerinin öğretiminde mikrotonal fonksiyonlu elektronik org kullanımının, öğrencilerin makamsal okuma performans düzeyleri üzerindeki etkisini incelenmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma gruplarını 2018-2019 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Programı'nda MİOY dersini alan lisans II. ve III. sınıf öğrencilerinin tamamı oluşturmaktadır. Bu kapsamda araştırma, lisans II. sınıflardan 22 öğrenci, lisans III. sınıflardan ise 36 öğrenci olmak üzere toplam 58 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada, II. sınıflar ile MİOY dersinde öğretimine yer verilen makamlardan Hüseyni ve Karcığar, III. sınıflar için ise Hüzzam ve Saba makamları çerçevesinde yapılan makamsal okuma uygulamalarının, mikrotonal fonksiyonlu elektronik org (Workstation Keyboard) ile öğretimine yönelik öğrencilere 10 hafta boyunca haftada 2 saat olmak üzere ayrı ayrı hazırlanan çalışma programları uygulanarak, öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrasına ait ön test-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Nicel ve nitel olarak iki boyuttan oluşması sebebiyle araştırmada "Karma yöntem" kullanılmıştır. Nitel yöntemin destekleyici olarak kullanıldığı, nicel yöntemin ise baskın durumda olmasından dolayı ise araştırma karma yöntem desenlerinden "İç içe desen" çerçevesinde gerçekleşmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda deneysel desenlerden "Tek gruplu ön test-son test desen" kullanılarak çalışma öğrencilerinin öntest-sontest puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiş, nitel boyutunda ise "Durum çalışması" deseni çerçevesinde öğrencilere yarı yapılandırılmış göşüme formu uygulanarak mikrotonal fonksiyonlu elektronik org ile uygulanan deneysel sürece yönelik görüşleri berlirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ilgili alan yazın incelenerek ve uzman görüşleri alınarak araştırmacı tarafından hazırlanan, öğrencilerin demografik özellikleriyle ilgili bilgileri elde etmeye yönelik "Genel Bilgi Formu", deneysel sürecin etkilerini ölçmeye yönelik "Hüseyni, Karcığar, Hüzzam ve Saba Makamlarına Yönelik Dizi ve Ezgi Okuma Performans Derecelendirme Formları" ile, deneysel sürece ilişkin öğrencilerin görüşlerini almak üzere "Mikrotonal Fonksiyonlu Elektronik Org İle Yapılan Makamsal Çalışmalara Yönelik Öğrenci Görüşme Formu" uygulanmıştır. Verilerin analizinde öncelikle çalışma gruplarının ön test ve son test puanlarına ilişkin elde edilen puanların normal bir dağılım gösterip göstermediğini tespit etmek amacıyla "Shapiro-Wilks" ve "Kolmogorow-Smirnov" normallik testleri ile "Skewness", "Kurtosis" değerleri incelenmiş, verilerin normal dağılım gösterdiğinin belirlenmesi sonrasında ön test- son test puanlarını karşılaştırmak amacıyla parametrik testlerden "Bağımlı Örneklem t-Testi" kullanılarak veriler SPSS 22.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen nitel veriler ise "Betimsel analiz" ve "İçerik analizi" yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nicel ve nitel bulgular birlikte incelendiğinde; deneysel süreç sonunda Hüseyni, Karcığar, Hüzzam ve Saba makam dizilerinin öğretiminde mikrotonal fonksiyonlu elektronik org kullanımının öğrencilerin Hüseyni, Karcığar, Hüzzam, Saba makam dizisi ile bu makam dizilerinde hazırlanmış basit, orta ve ileri düzey ezgi okuma performans düzeylerine ilişkin son test puanlarının ön test puanlarından daha yüksek olduğu ve son test lehine anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülmüştür. Yapılan görüşmeler neticesinde ise mikrotonal fonksiyonlu elektronik org ile makam seslendirme eğitiminin öğrencilere fayda sağladığı tespit edilmiştir. Bu noktadan hareketlede Türk Müziği makam dizilerinin öğretiminde kullanılan mikrotonal fonksiyonlu elektronik orgun, öğrencilerin makamsal okuma (makamsal dizi ve makamsal ezgi okuma) performans düzeyleri üzerinde olumlu yönde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Türk Müziği, Makam, Müziksel İşitme Okuma ve Yazma, Mikrotonal Fonksiyonlu Elektronik Org, Mikrotonal