Makamlar
78 theses under this subject heading
Uygur klasik Türk halk müziğindeki on iki makamın geleneksel Türk müziğindeki karşılıkları üzerine bir inceleme
Bu araştırma; Uygur Klasik Türk Halk müziğindeki on iki makamın geleneksel türk müziğindeki makam yapıları ile karşılaştırılıp bu on iki makamın özellikle Geleneksel Türk Müziğindeki makam, dizi ve ritim yapıları ile olan ilişkilerinin incelenmesi ve buradan hareketle aynı kökenin izlerini taşıyabileceği düşünülen müzikal dokuların günümüze yansımalarını tesbit edip müzikoloji alanının bilgi birikimine olası katkılarını ön plana çıkarmaya odaklanmıştır.Araştırma; Nitel araştırma yöntemlerinden İçerik Analizi modeli ve Nicel Araştırma yöntemlerinden Tarama (Survey) modeli ile gerçekleştirilmiştir.Çalışma sonucunda özellikle müzik kültürlerine dayalı analizlerde, bazı farklılıklara istinaden Uygur Klasik Halk Müziği ile Geleneksel Türk Müziğinin aynı kökenden beslenmiş olmalarının yansıdığı müzikal olgu ve unsurlarla ilgili benzer müzikal yapıların çok fazla olduğu,Uygur Klasik Türk Halk Müziğindeki makamların incelenmesi sonucu; makamları oluşturan üçlü, dörtlü ve beşli yapıların Geleneksel Türk müziğindeki gibi üçlü, dörtlü ve beşli yapılardan oluştukları,Uygur makamlarında kullanılan üçlü, dörtlü ve beşlilerin tamamının Geleneksel Türk Müziğinde karşılıklarının mevcut olduğu (Örneğin Rast beşlisi, Eksik Segah beşlisi, Buselik dörtlüsü gibi?),Ancak, Uygur makamlarındaki üçlü, dörtlü ve beşlilerin Geleneksel Türk Müziğindeki; seyir karakteri, güçlü perdesi, dizi oluşturma sistemi ve asma kalışlar gibi makamı oluşturan özelliklerden farklı bir biçimde birbirlerine eklemlenmesi yolu ile oluşturuldukları,Yapılan analizler sonucu Uygur Klasik Halk Müziği'nde kullanılan Segah makamının Geleneksel Türk Müziğinde kullanılan Segah makamı ile gerek isim benzerliği, gerek makamsal yapı yönünden bire bir benzer olduğu bulgularına ulaşılmıştır.Anahtar KelimelerUygur, Makam, Analiz
Türk müziği makamları ile yazılmış keman için 24 kapris
ÖZET TÜRK MÜZİĞİ MAKAMLARI İLE YAZILMIŞ KEMAN İÇİN 24 KAPRİS Tuğrul GOĞÜŞ Yüksek Lisans Tezi, Müzik Anasanat Dalı Danışman: Doç. Ferhang HÜSEYÎNOV Şubat 2000, 78 sayfa Bu çalışmada Türk halkının kendine özgü müzik kültürü birikiminden yola çıkılarak uluslararası dizgede yer alabilecek seviyede bir keman çalışmalımı yaratmak amaçlanmıştır. Tamamen bireysel yaratıcılık unsuru kullanılarak ve bireysel birikimden yararlanılarak oluşturulan çalışma, alanında bir ilk olma özelliğini de taşımaktadır. Yakın çevreden uluslararası olana, kendi kültürümüzden evrensel kültüre bir geçit oluşturması hedeflenmiş ve kemanda belli bir ustalık düzeyini aşmış olanlar temel alınmıştır. Dolayısıyla kesinlikle bir etüd kitabı değildir. Geleneksel Türk Sanat Müziği'nde kullanılmış olan makamlar ile oluşturulan 24 kapris, calicinin geçmişinden getirdiği ile aldığı eğitim sonucu elde ettiği kültür arasında bir köprü niteliği taşımaktadır. Anahtar Sözcükler: Keman, Kapris, Makam
Meşk silsilesinin bestekârlarda makâm-terkîp seyri kullanımlarına etkisi (Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi örneği)
Meşk, makâm müziğinin repertuvar, tavır ve üslup aktarımında önemli bir eğitim-öğretim yöntemidir. Her hoca zihninde taşıdığı bilgiyi uygun gördüğü sırayla talebesine aktarır. Çalışmada, bu aktarım sonucu yetişen talebenin hangi seviyede hocasına benzer bir üslûb geliştirdiğini tespit etmek amacıyla araştırmaya dahil olan bestecilerin aynı makâm veya terkîpte besteledikleri eserler seçilip seyir analizleri yapılmıştır. İncelenen eserler, dönemin nazarî kaynaklarıyla da kıyaslanarak seyir analizleri yapılmıştır. Teori ve icra sahasının benzer ve farklı yönleri tespit edilmiştir. Şevkî Bey'in dinî formda sözlü eseri bulunmadığı için çalışma din dışı formlarda sözlü eserlerden oluşmaktadır. Şevki Bey ve Hacı Ârif Bey özelinde Uşşâk makâmında besteledikleri eserlerin sayıca çokluğu sebebiyle aynı seyir özelliğine sahip olanlar çalışmaya alınmamıştır. Yapılan analizler sonucunda makâm/terkip kullanımlarında benzer ve farklı yönler tespit edilmiştir. Kimi zaman bir besteci dikkat çeken bir farkla silsileden ayrılırken kimi zaman hepsi ortak bir çizgide eser ortaya koymuşlardır. Hüzzam terkîbinde bestelenen eserlerde seyir anlayışı bakımından meşkin bağlayıcılığı tespit edilmiş ancak Uşşâk makamında bestelenen eserlerde seyir anlayışlarında meşk silsilesi birbirinden ayrılmıştır. Dönemin nazarî kaynaklarının eserler ile kıyaslanması sonucu tarifler ile eserler arasında çok yönlü benzerlik ve farlılıklar elde edilmiştir. Uşşâk eserler Tedkîk ü Tahkîk ile seyre başlangıç yönünden kısmen uygunluk gösterirken Haşim Bey Edvârı ve Mûsîkî Istılâhatı ile benzer kullanıma sahiptir.
15. yüzyıl'dan günümüze nihâvend ve içinde nihâvend bulunduran terkîblerin karşılaştırmalı analizi
Türk mûsikîsi nazarî sistemi içinde önemli yere sahip olan "makâm" kavramını anlayabilmek için, nazarî tanımları ve besteleri göz önünde bulundurmak gereklidir. Nazarî tanımlar, sözel ifadede bir çıkış noktası olarak önem arz etmekte ve bulundukları dönemin anlayışını vurgulayan önemli yazılı kaynaklardır. Fakat bunun yanında nazarî tanımların uygulamada nasıl rol oynadığını anlayabilmek için bestelenen eserlerin de incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; 15.yy'dan günümüze Nihâvend ve içinde Nihâvend nağmesi bulunduran terkiblere ait nazarî tanımlar ile bestekârların bu makâmlarda bestelemiş oldukları eserlerin karşılaştırmalı analizi yapılarak; Nihâvend ve içinde Nihâvend nağmesi bulunduran terkiblerin nazarî tanımlarının uğradığı değişiklikler ile bestelenmiş eserlerin nazarî tariflerle benzerlik veya farklılıklarının tespit edilmesi, böylece Türk mûsikîsi tarihi için yeni bir kaynak temininin sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini; Türk mûsıkîsi nazariyecilerinin vermiş olduğu makâm/terkîb tanımlarının tamamı ile bestelenmiş eserler temsil etmektedir. Araştırmada küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. 15.yüzyıldan günümüze Nihâvend ve içinde Nihâvend nağmesi bulunduran makâmların / terkiblerin nazarî tanımları ile bu makâm/terkîblerde bestelenmiş Ali Ufkî, Kantemiroğlu Edvârı, Darülelhan / İstanbul Konservatuvarı Neşriyatı kapsamında kayıtlı toplam 55 eser araştırmanın örneklemini temsil etmektedir. Yapılan analiz sonucunda; 15.yüzyıldan günümüze Nihâvend ve içinde Nihâvend nağmesi bulunduran terkîblerin nazarî tanımlarının değişikliğe uğradığı tespit edilmiştir. Ayrıca nazarî tariflerle bestekârların eserlerindeki seyir işlenişi yönünden benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir.
Makam, usûl ve form özellikleriyle Türk mûsikîsinde ilâhiler
İlâhîler, Türk mûsikîsinin câmî ve tekke mûsikîsi türleri altında, ibâdet ve zikir amaçlı vücuda getirilen, köklü bir tarihe, kültüre, geleneğe sahip mûsikîmizin en önemli beste formlarındandır. Yüzyıllar boyunca, mutasavvıf şâirlerin ilâhî aşk ile gönüllerinden süzülen nutk-i şerifler, bestekârlarımız tarafından ibâdete neş'e katma, zikir ve tevhîd inancını pekiştirmeye yönelik nağmeler ile bestelenmiş, bu yolla mûsikî hazinemize eşsiz eserler kazandırılmıştır. Bu çalışmada, devlet korosu arşivinde tespit edilen ilâhilerin; makam, usûl, güftekâr, güfte yapısı, bestekâr, beste yapısı yönü ile ortaya konması amaçlanmıştır. Arşivdeki İlâhîlerin incelemeleri yapılarak, elde dilen bulgular tablolar ve grafiklerle yorumlanmıştır. Çalışma, eser nüshalarının mukayeseli olarak irdelenmesi sebebi ve arşivdeki eserlerin künyeleri ve form yapıları hakkında bazı tespitlerin ortaya konması bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışma ayrıca, Tarih, Edebiyat, Kültür, Sosyoloji, İlâhîyat, Matematik ve İstatistik gibi bilim ve ilim alanlarını kapsaması bakımından multi-disipliner bir çalışmadır. Bu çalışmada; arşiv taraması, kaynak tarama, alanında uzman kişiler ile görüşme, doküman ve içerik analizleri yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada, ilahîlerde en çok tercih edilen makamların, usûllerin neler olduğu, ilâhî repertuvarına en çok katkısı bulunan güftekâr ve bestekârların kimler olduğu tesbit edilmiştir. Çalışmanın ulaşılabilir evrenini Devlet korosu arşivindeki İlâhiler oluşturmaktadır. İlâhî repertuvarında yer alan eserlerdeki güfte ve beste yapıları nota nüshaları üzerinden tek tek incelenerek ulaşılan bulgular bütün asarı kapsayan bir tablo çalışmamız ekinde sunulmuştur. Bulgularda elde edilen veriler üzerinde yapılan değerlendirmeler ile, devlet korosu arşivinde yer alan ilâhî formundaki eserlerde en çok tercih edilen makamlar, usûller, repertuvara katkısı bulunan bestekârlar, güftekârlar, ilâhîlerdeki güfte ve beste yapıları konusunda somut sonuçlara ulaşılmıştır.
Hrant Kenkilyan'ın ud taksimlerinin transkripsiyonu ve icrâ tavrının incelenmesi
Bu tez çalışmasında, Türk ve Ermeni Müziği'nin en önemli ud icrâcılarından biri olan Ûdî Hrant Kenkilyan'ın ud tekniğine katkıları, kendine özgü tavrı, Kenkilyan'a ait on üç adet ud taksimi üzerine yapılan transkripsiyonlar ve analizlerle tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda öncelikle; Kenkilyan'ın bu çalışma ile ilk kez yayınlanacak olan fotoğrafları, hayatı ve taksimlerini içeren dokümanlar, TRT Arşiv ve Müzik Dairesi Arşivleri, Ara Dinkjian, Mevlüt Mutlu, Tevfik Bildik, Aydemir Tuncer ve Raffi Koçun'un özel arşivlerinden ve gazete kupürlerinden elde edilmiştir. Bu dökümanlar içerisinden, sanatçının Sahibinin Sesi firması için doldurduğu plaklardaki taksimlerden her makamdan birer tane olmak üzere kayıtları en temiz ve anlaşılır olan on iki adet taksimin yanı sıra, Hicaz makamında yaptığı bir taksiminde kullandığı farklı akort sisteminden dolayı, bu makamdan iki tane olmak üzere; sırasıyla Hicaz (AX1828), Ferahnâk (AX2928), Hüseynî (AX1944), Kürdîlihicazkâr (AX1944), Hicaz Çifte Kiriş (AX2068), Rast (AX2145), Sabâ (AX2145), Acemaşîrân (AX2270), Hüzzam (AX2270), Nihâvend (AX2201), Uşşâk (AX2201), Karcığar (AX2032) ve Şedd-i Arabân (AX2422) makamlarından toplam on üç taksim çalışmamızın örneklemini oluşturmuştur. İlk olarak ilgili taksimler, transkripsiyon yapılarak günümüz nota sisteminde FINALE nota yazım programında yazılmıştır. Taksimlerin notasında icrâcının kullandığı süsleme ve ifade unsurlarına yer verilmiştir. Aynı zamanda taksimlerin ait olduğu makamların tarifleri 17. 18. 19. 20. yy. mûsikî kaynaklarından alınarak yazılmıştır. Daha sonra taksimler; süsleme teknikleri, müzikal ifade unsurları, motif ve cümle yapıları, makam ve form kullanımı, ritmik ögeleri ve icrâcının sağ ve sol el kullanımı, başlıkları altında incelenerek, sanatçının tavrı, üslûbu ve müzikalitesini ortaya çıkaran hususlara dikkat çekilmiştir. Kenkilyan'ın ud tavrının en dikkat çekici özellikleri olarak; değerini kendisinden önceki notadan alan çarpma, Glissando, çiftleme, geniş vibrato ve vibratolu tremoloları sıklıkla kullanması, uzun süre duyurmak istediği bir sesi, çoğunlukla bir oktavı aşan uyumlu aralıklarla güçlendirerek duyurması, taksimlerini klasik beste formuna benzer bir şekilde oluşturması görülmektedir. Bununla beraber, taksimlerdeki makam kullanımı değerlendirildiğinde, Ermeni azınlığına mensup olan bir sanatçı olmasına rağmen, Türk makam müziği icrâ anlayışını benimsediğini ve 17. 18. 19. yy. edvar kitapları ile 20. yy. Tanbûrî Cemil Bey'in Rehber-i Mûsıkî kitabındaki makam tasviri ile örtüştüğünü görmekteyiz. Tüm bu tespitlerin sonucunda Ermeni ve Türk müziği ud icracıları içerisinde kendine özgü tavrı ve müzikal anlayışı ile alanında ekol sahibi olmayı hak eden özellikler taşıdığını söyleyebiliriz.
Münir Nureddin Selçuk'un gazel icrâcılığı
Bu çalışmada, Münir Nureddin Selçuk'un Klâsik Türk Mûsikîsi Gazel formunda icrâ ettiği eserler konu alınmış ve erişebilinen bütün Gazelleri; makam, form, süsleme teknikleri ve mânâ prozodisi yönünden analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin Klâsik Türk Mûsikîsi ses eğitiminde kullanılabilmesi ve Gazel icrâcılığıyla ilgili bireylere katkı sağlaması amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde; Klâsik Türk Mûsikîsi'nin işitsel icrâ verilerinin önemine ve içeriklerine, Gazel formu hakkında genel bilgilere, Münir Nureddin Selçuk'un kısaca mûsikî eğitimine, sanat hayatına ve Gazel icrâcılığı açısından taşıdığı öneme yer verilmiştir. İkinci bölümde; Selçuk'a âit erişebildiğimiz bütün Gazel icrâlarının dijital ortamda dikte edilen notaları; form, makam, süsleme teknikleri ve mânâ prozodisi yönünden analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde ise bulgulardan elde edilen veriler doğrultusunda, tespitlere ve önerilere ulaşılmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada; Münir Nureddin Selçuk'un icrâ ettiği Gazellerde standart bir form yapısının bulunmadığı, makam uygulamalarında belirli bir seyir düzeninin olduğu, icrâ sırasında kullanılan mordan, tril gibi süsleme elemanlarının ortak amaçlar için kullanıldığı ve bazı Gazellerde mânâ prozodisinin varlığı tespit edilmiştir.
Mahur Destgah örnekleminde İran Destgah müziği ile Türk makam müziği'nin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, İran Destgah Müziği ile Türk Makam Müziği arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya koymaktır. İran Müziği ile ilgili günümüze kadar yapılan çalışmalarda Destgahlar ve Guşeler hakkında genel bilgiler sunulmasına rağmen Guşeler detaylı bir şekilde incelenmemiştir. Bu çalışmada örneklem olarak seçilen Mahur Destgah'ın Guşelerinin Türk Makam Müziği ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu araştırmda bu tür bir incelemenin yapıldığı ilk çalışma olması bakımından önem taşımaktadır. Betimsel bir araştırma olan bu çalışmada, İran Destgah Müziği'nin makamsal yapısının Türk Makam Müziği'ndeki makamlarla benzerliklerinin inelenmesi aşamasında ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İran Müziği'nde kabul gören Redifler, Destgahlar ve Avazlar kullanılmıştır. Mahur Destgah ise on yedi Guşeden oluşmaktadır. İran Müziği verileri Abdullah Davami'nin Radif'i ve Daryush Tılayi'nin notalarından elde edilmiştir. Farabi Türk Makam Müziği'ne ilişkin bilgiler Farabi'den günümüze kadar yazılmış nazari kaynaklardan elde edilmiştir. Makam seyirlerine ilişkin bilgiler için Emrah Hatipoğlu'nun "Makamlar ve Terkibler" adlı kitabından yararlanılmıştır. Araştrımada elde edilen bulgular, İran Destgah Müziği ile Türk Makam Müziği arasında gerek terminoloji gerekse yapısal açıdan paralellikler olduğunu göstermektedir, ancak bazı farklılıklar da bulunmaktadır. İki müzik geleneği arasında makam dizileri oluşturma yöntemleri farklılık göstermektedir. Ayrıca, İran Müziği'nde Redif, Destgah, Avaz ve Guşelerin kullanıldığı, Türk Makam Müziği'nde ise perde ve seyir gibi unsurların odak noktası olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada İran Destgah Müziği ile Türk Makam Müziği arasındaki yapısal benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Bu tespitler iki müzik geleneğinin yapısal benzerliklerini vurgularken, aynı zamanda onları birbirinden ayıran özelliklere de dikkat çekmektedir. Dolayısıyla İran Destgah Müziği ve Türk Makam Müziği arasındaki ilişkiyi derinlemesine inceleyen bir kaynak olarak değerlendirilebilecek olan bu çalışmada; Mahur Destgahın iki guşesinin Türk Müziği makamlarıyla benzerlik göstermediği, on iki tane guşenin kısmen benzerlik gösterdiği, üç guşenin de birebir benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: İran Destgah Müziği,Türk Makam Müziği, Redif, Destgah, Guşe
Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi'ye atfedilen Râst Kâr-ı Nâtık'ın edisyonlarının incelenmesi
Bu çalışmada, Klâsik Türk Mûsikîsi'nin en büyük şahsiyetlerinden biri olan Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendî'nin (1778-1846), Râst makamında ve Yürük Semâî usûlünde bestelediği Kâr-ı Nâtık'ı incelenmiştir. 12 beyitte 24 makam ihtiva eden Kâr-ı Nâtık'ın, OMAR ve Dârü'l-elhân nüshalarında karşılaştırmalı olarak makam ve usûl-vezin açısından analizi yapılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde öncelikle Klasik Türk Mûsikîsi'nin kökeni ve gelişiminden bahsedilmiştir. Daha sonra incelenen eserin bestekârı olan Dede Efendî'nin sanat hayatı ve eserlerinden bahsedilerek, çalışmanın daha anlaşılabilir olması için Kâr-ı Nâtık formu hakkında kısaca bilgiler verilmiştir. Bu çalışmada Râst Kâr-ı Nâtık'ın OMAR ve Dârü'l-elhân nüshalarındaki; güfte, makam ve usûl-vezin açısından benzerlik ve farklılıklarının neler olduğunu veya olup olmadığını araştırmak amacıyla nitel araştırma ve tarama modeli kullanılmıştır. Karşılaştırılan nüshalardaki notalar finale nota yazım programı kullanılarak yeniden bilgisayar ortamında notaya alınmıştır. Eser makam açısından incelenirken öncelikle Dede Efendî'nin çağdaşları ve XVIII. yüzyıl nazariyatçılarından olan Hızır Ağa, Tanbûri Küçük Artin, Abdülbâki Nâsır Dede ve Hâşim Bey'in makam tariflerine yer verilmiştir. Daha sonra ele alınan tarifler ile Kâr-ı Nâtık'ın karşılaştırılan nüshalarındaki (OMAR, Dârü'l-elhân) makam seyir işleyisi, kullanılan perdeler ikili şablon sayesinde karşılaştırılmıştır. "Müfte'ilün Müfte'ilün Müfte'ilâtün" vezninde bestelenen eserin usûl-vezin incelemesinde ise iki nüshadaki güftelerin dağılımındaki farklılıkları ortaya koymak amacıyla, usûl-vezin şablonları oluşturulmuş ve yorumlanmıştır. Yapılan analizler neticesinde elde edilen bulgular değerlendirilerek, karşılaştırılan nüshaların günümüz makam eğitimi-öğretimi ve icrâ koşulları bakımından tutarlılığına ise sonuçlar kısmında değinilmiştir.
20. yüzyıl Azerbaycan ve Türk senfonik müzik eserlerinde kullanılan Muğam-makam ezgileri
Müzik tarihi süresince müzikal öz arayışı neredeyse tüm besteciler için karakteristik bir özellik olmuştur. Bu bestecilerden birçoğu Klasik, Barok, Romantik ve diğer dönemdeki üstat bestecilerin eserlerini inceleyerek, onların teknik ve stillerini öğrenmeye çalışarak kendilerine belirli bir yol çizmişlerdir. Buna karşın bazı besteciler de kendi halk müziklerinden beslenmeyi ve yerel ezgileri eserlerinde kullanmayı tercih etmiştir. Özellikle Ulusalcılık akımının 20. yy. Çağdaş Müzik Akımları arasında yer almasıyla birlikte milli ruhun ön plana çıktığı eserler üretmek birçok Avrupalı besteci için karakteristik özellik olmaya başlamıştır. Avrupa müziğindeki bu tercihin, diğer kültürlerde de karşılık bulduğu, modalitenin daha yoğun görüldüğü Orta Doğu müzik kültürlerinde de benimsendiği görülmektedir. Bu çalışmada, yerel müzikler konusunda oldukça zengin birikime sahip iki ülke olan, Azerbaycan ve Türkiye örnekleri ele alınmış, her iki ülkenin makam ve muğam ezgilerinin Avrupa Müziği teknikleriyle işlenişi üzerinde durulmuştur. Türkiye ve Azerbaycan'ın örnek olarak alınmasının temel gerekçesi, tarihi geçmişlerinin ortaklığı ve bundan hareketle kültürel üretimlerinin de benzerlikleridir. Makam ve muğam geleneği de bu benzerliklerin en önemlilerinden biridir. 20. yüzyılın başlarından itibaren her iki ülkenin bestecilerinin de Avrupa Müziği tekniklerine yönelmesiyle birlikte, halk ezgilerini merkeze alan bir sentez arayışına girdikleri görülmektedir. Özellikle "Batı" dinleyicisi için yeni ve farklı olan bu ezgilerle oluşturulan eserler, ilgi ve beğeni ile karşılanmıştır. Tez çalışmasında bu özelliklere sahip dört esere odaklanılmıştır: Bu kapsamda; Necil Kazım Akses'in "Itrî'nin Neva Kâr'ı üzerine Scherzo", Fikret Amirov'un "Şur Senfonik Muğamı", Ulvi Cemal Erkin'in "Köçekçe" ve Niyazi Tagizade'nin "Rast" isimli eserleri içeriklerinde kullanılan makam ve muğam ezgileri kapsamında incelenecektir.
Türk makâm müziğinde kullanılan nîm perdelerin sol klarnetteki icrasına yönelik parmak pozisyonu önerileri
Sol klarnette nîm perdeler hâlihazırda dudağı sıkma ve gevşetme yöntemiyle icra edilmektedir. Geleneksel olarak kullanılan bu teknik, nîm perdeleri elde etmede ana yöntem olarak kabul edilmektedir. Ancak bu tekniğin avantajlarının yanı sıra ortaya çıkardığı birtakım problemler de bulunmaktadır. Bunları; entonasyon, icrada standardizasyon ve nüans problemleri olarak sıralamak mümkündür. Daha önce yazılmış sol klarnet metotlarında hiç değinilmemiş, akademik yazında ise çok nadir olarak yer bulmuş olan "nîm perdelerin çeşitli parmak pozisyonları ile elde edilme" yöntemine, tezin araştırma sürecinde farklı performansların izlenmesi ve kişisel çalışmalardaki deneyimlemelerden yola çıkılarak ulaşılmıştır. Bu yöntemin, alternatif olarak kullanılması, geleneksel yöntemin problem sahalarına çözüm üretilebilmesi, belirlenen pozisyonların perdelerin frekansında yarattığı değişim, icradaki uygulanabilirliği gibi sorulara çalışmada yanıt aranmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde; araştırmanın kapsamı, niteliği, amacı, önemi, problemleri, evren, örneklem, sınırlılıklar ve metodolojiyle ilgili detaylar aktarılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde; ele alınan konu ile ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. Bu kapsamda; ilk olarak klarnetin tarihsel gelişimi, perde sistemleri, klarnet ailesi ve klarnetin fiziki yapısı hakkında genel bilgiler aktarılmıştır. Sol klarnetin anlatımı özel olarak kurgulanmış, nîm perdelerin farklı tekniklerle icrası, bu tekniklerin zayıf ve güçlü yönleri incelenmiştir. Konunun teorik kısmı ile ilintili olduğundan, Türk Makâm müziğinde nîm perdelerin anlatımına da yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde; ilk olarak sol klarnetin parmak dizilim sistemi ile ilgili bilgiler aktarılmıştır. Ardından her bir ana perde için tîzleşme ve pestleşme olasılığının incelendiği parmak pozisyonları saptanmış, bu pozisyonların stüdyo ortamında alınan ses kayıtları analiz edilerek frekans, sent ve koma değerleri belirlenmiştir. Perdelerin nasıl bir teoriyle gösterileceğinin ifade edilmesi sonrası, eldeki tüm verilerin nîm perdelerle olan ilişkisi incelenmiş, karşılaştırmalar yapılmıştır. Bölümün sonunda; nîm perdeler ile karşılaştırmalarının yapıldığı pozisyonlarla birlikte yeni bir parmak dizilim sistemi önerisinde bulunulmuştur. Son olarak, pozisyonların nota üzerinde gösterimi ve icrada uygulanabilirliğini ifade etmek için belirlenen örnek eserlerin icrası gerçekleştirilmiş, bu icraların sesli videoları, karekod sistemiyle araştırmaya eklenmiş ve sonuç kısmıyla çalışma sonlandırılmıştır.
Tarihi süreçte Isfahân ve Isfahânek seyrinin incelenmesi ve kullanıldığı terkîblerin tespiti
Gelenekli Türk Müziği'nin tarihi gelişimi içerisinde XIII. Yüzyıldan günümüze kadar nazariyeciler tarafından çeşitli Isfahân tarifleri verilmiştir. Bu tarifler incelendiğinde Isfahân seyri hakkında nazariyecilerin genel itibariyle ortak bir kanıda bulunmadığı gözlemlenmektedir. Bu bağlamda Isfahân seyrinin tarihi süreçte uğradığı değişimleri tespit edebilmek için çalışmamızda öncelikli olarak Gelenekli Türk Müziği terminolojisinde kullanılan perde, seyir, makam ve terkib gibi kavramların açıklamaları yapılmıştır. Çalışmamızın devamında XIII. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar nazariyecilerin verdikleri nazari Isfahân tariflerinin karşılıklı olarak kıyaslamaları yapılmış ve nazari seyir tabloları oluşturulmuştur. Tariflerin kıyaslamalarına ilaveten Isfahân örnek eserler Emrah Hatipoğlu'nun eser analiz yöntemiyle analiz edilmiş ve bu analizler sonucunda Isfahân seyri üç farklı şekilde sınıflandırılmıştır. Örnek eserlerin analizi sonucunda tespit edilen Isfahân seyri bu sınıflandırma üzerinden değerlendirilmiştir. Isfahân seyrini kullanan terkiblerin tespiti için de aynı yöntem kullanılmıştır.
Harputlu Emînhafızzâde Ahmed Arifî Bey'in hayatı ve bestelemiş olduğu eserlerin tür ve biçim yönünden incelenmesi
Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde hazırlanmış olan bu yüksek lisans tezinde Harputlu Eminhâfızzade Ahmed Arifî Bey'in hayatı, ailesi ve yakın çevresi, memuriyeti, edebi yönü, hattatlığı, mûsikîşinaslığı, sazendeliği, hanendeliği, besteciliği, eserleri ve bu eserlerin makamsal analizleri yer almaktadır. TRT, devlet koroları, üniversite kütüphaneleri ve özel arşivlerde yapılan araştırmalar sonucu Arifî Bey'in on iki adet bestesi tespit edilmiş, ancak bunlardan altısının notasına ulaşılmış, notasına ulaşılan eserlerin farklı kaynaklardan yazılmış nüshaları elde edilerek, bu eserlerin tür ve biçim yönünden incelemeleri yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ahmed Arifî Bey, Bestekâr, Mutasarrıf, Türk Mûsikîsi, Makam, Usûl, Analiz.
Güzel sanatlar ve spor liseleri keman öğretim programında yer alan makamlarının uygulanma durumlarının araştırılması
BU ARAŞTIRMANIN SONUCUNDA UYGULANAN ANKET SONUÇLARINA GÖRE KEMAN ÖĞRETMENLERİ VE 9 SINIF KEMAN ÖĞRENCİLERİNİN KEMAN ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN RAST VE HÜSEYNİ MAKAMLARININ ZORLUK TEŞKİL ETTİĞİ GÖRÜLMÜŞTÜR.
Güzel sanatlar ve spor liselerinde piyano öğretim programında kullanılan makamların uygulanabilirliği hakkında öğretmen ve öğrenci görüşleri
ARAŞTIRMANIN YÜRÜTÜLMESİNDE BETİMSEL ARAŞTIRMA MODELİ UYGULANMIŞ, ARAŞTIRMADA PİYANO ÖĞRETMENLERİNE VE 9. SINIF PİYANO ÖĞRENCİLERİNE UYGULANAN ANKETLER, MAKAMLARIN UYGULANMA DURUMLARINI ÖLÇMEDE TANIMLAYICI OLMUŞTUR.
Güzel sanatlar ve spor liseleri flüt öğretim programında yer alan makamların uygulanma durumlarının araştırılması
Bu çalışmada; Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi flüt öğretim programında yer alan makamların uygulanma durumları araştırılmıştır. Araştırma, GSSL flüt öğretim programında yer alan makamların GSSL flüt öğretmenleri ve öğrencileri tarafından kullanılma durumunu ve mevcut makamlarla ilgili etüt ve eserlerin kaynak kitaplarda yeterli olup olmadığını ölçmeye yönelik betimsel bir çalışmadır.Araştırmada makamların uygulanma durumlarına ilişkin veriler anket yoluyla elde edilmiştir. GSSL flüt öğretmenleri ve 9.sınıf flüt öğrencilerine uygulanan anketler makamların uygulanma durumuna ilişkin bilgileri elde etmede belirleyici olmuştur.Anket yöntemiyle elde edilmiş verilere ait sonuçlar temel istatistik yöntemlerle açıklanmıştır.Uygulanan anketlere göre öğretmen ve öğrenciler GSSL 9.sınıf flüt öğretiminde yer alan makamlara ilişkin eser ve etütlerin yeterli sayıda olmadığını belirtmişlerdir. Öğretmenlerin bir kısmı ihtiyaçlar doğrultusunda eser ve etüt yazdıklarını belirtmişlerdir.
Türkülerin makam öğretimine etkilerinin incelenmesi
Bu araştırmada, Türk Halk Müziği türkü örnekleri ile yapılan çalışmaların makam öğretimine etkisi araştırılmıştır.Araştırma sürecinde, Güzel Sanatlar ve Spor Liseleri 9. Sınıf öğrencilerinin, müziksel işitme okuma ve yazma dersinde yer alan makamları işitsel olarak öğrenmelerinde türkü örnekleri ile yapılan çalışmanın ne derece etki sağlayacağı incelenmiştir.Araştırmanın evrenini Ankara Anadolu Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi, örneklemini ise deney grubunu oluşturan on iki öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada, 9. sınıf müzik bölümü öğrencilerinin oluşturduğu on iki öğrenciden oluşan deney grubu ile makamların işitsel olarak kavranmasında türkülerin etkisini araştırmak amacıyla çalışmalar yapılmış ve elde edilen sonuçlara dayalı olarak ortaya konulan bulgular ve yorumlar değerlendirilerek öneriler sunulmuştur.Araştırmanın sonucuna göre;Türkü örnekleri ile yapılan çalışmanın, hüseyni, hicaz ve kürdi makamlarının işitsel olarak kavranmasında büyük ölçüde yarar sağladığı, müziksel işitme okuma dersi müfredatında, solfej ve ezgi örneklerinin yanında türkü örneklerine de yer verilmesinin öğrencilere bu anlamda yarar sağlayacağı öngörülmüştür.
Celal Güzelses türkülerinin makamlara göre tasnifi
Tarih boyunca milletler duygularını, fikirlerini, acı ve mutluluklarını dile getirmek, insanlara seslerini duyurabilmek için birçok yola başvurmuşlardır. Bunlardan büyük bir kısmı edebi metinler, yazılı ve sözlü belgeler, türkü ve şarkılar oluşturmuştur. Geçmişi çok uzun yılara dayanan ve büyük bir yerleşim merkezi olan Diyarbakır'da ilimde, edebiyatta, sanatta ve musiki alanında yetişmiş önemli kişiler bulunmaktadır. Bu önemli kişilerden biri de çalışmada eserleri konu edinilen Celal Güzelses'dir. Güzelses'in bugünlere gelmesinde Diyarbakır halk türkülerinin yeri ayrıdır. Bu türküler Türk Musikisi'nin bütün özelliklerini bünyesinde toplamıştır. Bu çalışmanın amacı Celal Güzelses'in hayatı ve türkülerinin yapısal olarak incelenmesidir. Yöntem olarak türkülerin araştırılması, yakınları ile röpörtajlar ve hayatıyla ilgili dökümanlar incelenerek çalışma oluşturulmuştur. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Celal Güzelses'in hayatı hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde ise, Celal Güzelses'in eserleri, Türk Sanat Müziği Makamlarına göre tasnif edilerek incelenmiştir. Çalışmada türkülerin makamları, usûlleri ve melodik yapıları belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Celal Güzelses, Hayat, Türkü, Makam, Usûl, Tasnif
Braille nota sistemi ile Türk musikisi basit makamları
Türk Musikisi, tarih boyunca büyük coğrafyalara yayılmış, derin ve köklü geçmişe sahip, zengin ve ihtişamlı bir musikidir. Bu büyük mirasa alâkadar olan herkesin, musikimizi öğrenerek sahip çıkması gerekir. Bu çalışma, musikimizin nazari kısmının görme engellilerin kullandığı Braille yazı formatında, onların istifadelerine sunulmak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Braille yazı ve nota sisteminin tarihçesi ile Louis Braille'nin hayatı ele alınarak Braille alfabesindeki harfler, semboller ve müzik işaretleri şablonlar halinde verilmiştir. İkinci bölümde, Türk Musikisi'nde makam ve makamı oluşturan unsurlara (dizi, seyir ve onların alt başlıklarındaki kavramlara) değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise, Arel - Ezgi - Uzdilek sistemindeki basit makamlar incelenmiş ve birer örnek eser verilmiştir. Türk Musikisi'ni öğrenmek isteyen görme engellilerin, ellerinde konuyla ilgili kaynak oluşmasını sağlamak amacıyla da hazırlanan bu çalışmanın üçüncü bölümünde, incelenen makamlar ile örnek eserler, Braille yazı formatına çevrilmiştir. Anahtar Kelimeler: Braille, Görme Engelli, Türk Musikisi, Arel - Ezgi -Uzdilek, Basit Makamlar.
Müzik eğitimi anabilim dallarındaki keman eğitiminde geleneksel Türk sanat müziği makam ve dizilerinin kullanılabilirliği
Araştırmada müzik eğitimi anabilim dallarında keman eğitimi sürecinde geleneksel Türk sanat müziği makam ve dizilerinin kullanım durumunun tespit edilmesi, araştırmacı tarafından belirlenen makamlara ait eserlerin keman eğitiminde geleneksel Türk sanat müziği üslubu çalım biçimiyle uygulanması ve söz konusu uygulamanın öğrencilerin çalım performanslarına etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu genel amaçla müzik eğitimi anabilim dallarındaki keman eğitimi sürecinde geleneksel Türk sanat müziği makam ve dizilerinin kullanım durumu ortaya konularak, araştırmacı tarafından müzik eğitimi anabilim dalları keman eğitiminde geleneksel Türk sanat müziği makamlarını içeren materyallerin kullanımına yönelik bir eğitim programı oluşturulmuştur. Söz konusu eğitim programında keman alan yazınını zenginleştireceğine inanılan geleneksel Türk sanat müziği eserleri keman eğitiminde kullanılabilecek biçimde düzenlenmiştir. Öngörülen eğitim programına göre yürütülecek keman dersleri aracılığı ile keman öğrencilerinin geleneksel Türk sanat müziği makamlarına ait dizi ve eserleri makamın gerektirdiği geleneksel biçimiyle tanıyıp seslendirebilmelerine olanak sağlanmıştır. Söz konusu uygulamanın öğrencilerin çalım performanslarına etkisinin ortaya konması amacıyla karma yöntem kullanılmış ve araştırmanın desenlemesinde sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Çalışma grubu öğrencilerinin makamsal eserleri seslendirmedeki performans durumlarını tespit etmek amacıyla ise yarı deneysel desen içerisinde yer alan araştırma yöntemlerinden 'tek grup ön test ve son test deney deseni' kullanılmıştır. Araştırmanın betimsel boyutunu belirlemek için müzik öğretmenliği programlarında yürütülen keman derslerinde geleneksel Türk sanat müziği makamlarının kullanım durumunu ortaya koymak üzere 2020-2021 öğretim yılında üniversitelerin eğitim fakültesi müzik eğitimi anabilim dallarında 13 üniversitede görev yapan 17 keman dersi öğretim elemanının görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın deneysel boyutundaki çalışma grubu ise 2020-2021 bahar yarıyılında Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalında 2., 3. ve 4. sınıfta öğrenim gören 8 öğrenciden oluşturulmuştur. Covid-19 pandemisi nedeniyle eğitim süreci çevrimiçi olarak 'google meet' üzerinden 10 hafta süreyle haftada 1 ders saati olarak gerçekleştirilmiştir. Hicaz, hüseyni ve rast makamlarına yönelik verilen eğitim sonucunda tüm ölçüt becerilerin son test puanlarının, ön test puanlarına göre anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür.
Makamsal müzikleri dinlemenin entonasyona etkisi
Bu çalışmanın amacı, makamsal müzikleri dinlemenin entonasyona etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı 2009-2010 öğretim yılında öğrenim gören 1. ve 4. sınıf keman öğrencileri (Toplam 35 kişi) oluşturmaktadır.Bu araştırmada hem betimsel, hem de deneysel yöntemler kullanılmıştır. Elde edilen nitel ve nicel veriler toplanmış, analiz edilmiş ve yorumlanmıştır.Araştırmanın betimsel aşamasında öğrencilerin dinledikleri müzik türlerini belirlemek amacıyla görüşme yöntemi uygulanmıştır. Deneysel aşamada kullanılmak üzere Rast ve Hüseyni makamında iki ezgi yazılmıştır. Ayrıca dinletide kullanılacak Rast ve Hüseyni makamında iki saz eseri bir kanun sanatçısına çaldırılmış, ses kaydı alınmıştır.Araştırmanın deney aşamasında Rast ve Hüseyni makamındaki ezgiler öğrencilere çaldırılmış, ses kaydı alınmış ve öğrencilerin kullandığı aralıklar ölçülmüştür. Daha sonraki aşamada ise, öğrencilere daha önceden ses kaydı alınmış olan saz eserleri dinletilerek, Rast ve Hüseyni makamındaki ezgiler tekrar çaldırılmış, ses kaydı alınmış, kullanılan aralıklar ölçülmüştür.İlk aşamada, öğrencilerin dinlediği müzik türleri ile, dinletiden önce kullandığı aralıklar arasındaki ilişki incelenmiştir. Sonraki aşamada ise, dinleti öncesi ve sonrasında kullandığı aralıklar incelenmiştir. En son olarak, öğrencilerin dinlediği müzik türleri ile, dinleti öncesi ve sonrasında kullandığı aralıklar arasındaki ilişki araştırılmıştır.Sonuç olarak Rast ezgide, hem tonal müzikleri hem de makamsal müzikleri dinleyen öğrencilerin dinleti öncesi ve sonrasında kullandığı aralıkların değişim gösterdiği, ancak Hüseyni ezgide anlamlı bir değişim olmadığı görülmüştür.
Flüt eğitiminde geleneksel Türk müziği eserlerinin seslendirilmesine yönelik oluşturulan ?Etüt Yazma Modeli? ve bu modelle bestelenen ?özgün etütler?in öğrenci başarısı üzerine etkileri
Bu araştırma, flüt eğitimine kaynak olabilecek Geleneksel Türk Müziği eserlerinin seslendirilmesine yönelik bir model oluşturmak ve bu modelle oluşturulan özgün etütlerin öğrenci başarısı üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırma iki ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar; ?Etüt Yazma Modelinin Oluşturulması? ve ?Bu Modelle Oluşturulan Özgün Etütlerin Öğrenci Başarısı Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi?dir. Etüt Yazma Modelinin oluşturulmasında betimsel yöntemler kullanılırken, modelin uygulanması aşamasında deneysel yöntem kullanılmıştır.Araştırma kapsamında oluşturulan ?Etüt Yazma Modeli?, Taba-Tyler Program Geliştirme Modeli esas alınarak oluşturulmuştur. Etüt Yazma Modeli temelde; ihtiyaçların belirlenmesi ve değerlendirilmesi, hedeflerin belirlenmesi, içeriğin seçilmesi ve düzenlenmesi, öğrenme yaşantılarının seçilmesi ve düzenlemesi, etütlerin bestelenmesi, denenmesi ve değerlendirilmesi basamaklarından oluşmaktadır.Araştırmada üniversitelerin flüt öğretim elemanlarının; mevcut flüt eğitimi programı ve programda yer alan Türk Müziği konularının işlenmesine yönelik görüşleri oluşturulan anket formuyla alınmıştır. Anket, Türkiye'deki üniversitelerin eğitim fakülteleri güzel sanatlar eğitimi bölümleri müzik öğretmenliği anabilim dallarında görevli 20 flüt eğitimcisi tarafından yanıtlanmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde dağılımları tablo ve grafiklerle gösterilmiştir.Araştırmada etütlerin oluşturulması ve deney basamağı için; Geleneksel Türk Müziği eserlerinden; Sabâ, Hüseynî, Hicâz ve Râst Makamında, Devr-i Hindi, Aksak ve Aksak Semâî usullerinde dört eser belirlenmiştir. Belirlenen dört eserin analizi yapılarak; eserlerin kimlik bilgisi, ses genişliği, seyir özelliği, usûl yapısı, formu, teknik zorluk kümeleri saptanmıştır. Analizden elde edilen bilgilere dayanarak, belirlenen makam ve usûllerde; kolay, orta ve zor olmak üzere üç ayrı düzeyde etütler yazılmıştır. Ayrıca deney aşamasında makamları tanıtmaya yönelik, her makamda birer seyir de yazılmıştır.Araştırmanın deney basamağında öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı 2009?2010 öğretim yılında birinci ve ikinci sınıfta eğitim gören on dört flüt öğrencisi oluşturmuştur. Deneysel aşamada öncelikle Geleneksel Türk Müziği seslendirme başarısı bakımından birbirine denk deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Deney ve kontrol gruplarına her makamda öncelikle öntest uygulanmıştır. Deney grubuyla her makamda yazılan bir seyir ve üç ayrı düzeydeki etütler iki hafta süreyle çalışılmıştır. Bu süreçte kontrol grubuna ise sadece makam ve usul bilgisi verilmiştir. Çalışma sonunda deney ve kontrol gruplarının sontest performansları tekrar kaydedilmiştir. Öntest?sontest kayıtları üç uzman eğitimciyle izlenerek değerlendirilmiştir. Öntest?sontest sonuçlarına ait verilerin çözümlenmesinde karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA testi uygulanmıştır.Araştırmanın amacı ve ana problemi çerçevesinde oluşturulan alt problemlere ilişkin toplanan verilerin istatistiksel çözümlemelerinde SPSS 15.0 paket programından yararlanılmıştır.Araştırmada, flüt eğitimine kaynak olabilecek Geleneksel Türk Müziği eserlerinin seslendirilmesine yönelik oluşturulan ?Etüt Yazma Modeli?nin ve bu modelle oluşturulan ?Özgün Etütler?in, öğrenci başarısı üzerinde teknik ve müziksel açıdan oldukça büyük oranda olumlu etkiler yarattığı ve Geleneksel Türk Müziği eserlerini oldukça başarılı seslendirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Müzik Eğitimi, Flüt Eğitimi, Geleneksel Türk Müziği, Etüt Yazma Modeli, Makam, Usûl, Analiz.
Sol kararlı Türk halk müziği dizilerinin makamsal analizi ve adlandırılmasına yönelik bir model önerisi
Geleneksel Türk Halk Müziği (GTHM) ve Geleneksel Türk Sanat Müziği (GTSM) türleri arasında yapısal ve icrasal farklılıkların var olduğu bilinmektedir. Bu farlılıklara rağmen, geleneksel müzik türlerine yönelik ezgisel, ritimsel özellikler bakımından ortak benzerliklerin var olduğu ve aynı kökten beslendiği fikri kabul edilen yaygın bir görüştür. Bu görüş çerçevesinde, GTHM ve GTSM arasındaki ilişkileri ortaya koymaya yönelik birçok bilimsel araştırma yapılmış ve terminolojik sorunların olduğu tespit edilmiştir.Bu terminolojik sorunlar içerisinde, 1950'li yıllardan sonra ortaya atılan ve Makam kavramına karşılık GTHM dizi adlandırmada kullanılan Ayak kavramının, çözülmeyi bekleyen öncelikli bir problem olduğu görülmektedir. Konu ile ilgili araştırmalarda, ayak kavramı yerine makam, makam dizisi ve yalnız makam adı gibi GTHM dizi adlandırılmasına yönelik öneriler getirilmektedir.Araştırma, GTHM ile GTSM dizilerinden elde edilen nicel verileri karşılaştırarak, var olan kavram kargaşasını çözümlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda; yöntem bakımından, korelasyon yoluyla ilişki saptamaya dayalı ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Nicel verileri elde etmek amacıyla, TRT THM ve TSM repertuarı şarkı ve türkü formundaki sözlü eserler kullanılmıştır. Şarkı ve türkü formundan elde edilen veriler arasında istatistiksel olarak korelasyon ve anlamlılık düzeyine göre ilişki aranmıştır.Araştırma sonucunda, makamsal analiz model önerisine göre; GTSM dizilerinden elde edilen nicel verilerin nitel verilerle paralellik gösterdiği, GTHM' nin makamsal bir müzik olduğu ve GTHM dizilerini yalnız makam adı ya da makam dizisi ile ifade etmenin sakıncası olmadığı nicel veriler doğrultusunda tespit edilmiştir.
Okul müziği çerçevesinde geleneksel Türk Sanat Müziği makam sistemi üzerine bir inceleme
Bu çalışmada, Geleneksel Türk Sanat Müziğinde makâmsal yapı ele alınarak, en popüler 20 makamda 1000 eser ezgisel hareket bakımından incelenmiştir. Bu eserlerde kullanılan perdelerin frekansları ve süre değerleri hesaplanmış, daha sonra bu perdelerden diğer perdelere yapılan ezgisel hareketler incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, araştırma kapsamına giren 20 makamın eğitim müziğine yönelik dizileri verilmiş ve her makama 5 adet örnek ezgi oluşturulmuştur.