Türk Sosyal Güvenlik Hukukunda hizmet tespit davaları

Sosyal sigortalar, sigortaya üye olan kişilerin olağan yaşamı içerisinde karşılaşabileceği iş kazası, malullük, yaşlanma gibi bazı risklere karşı onları korumaktadır. Bu riskler ortaya çıktığı takdirde sosyal sigortalar devreye girecek ve koruma alanı içerisinde bulunan kişilere Kanunla öngörülen yardımlar yapılacaktır. Böylelikle sosyal sigortaların üyesi olan kişilerin karşılaştıkları zararlar tamamen veya kısmen ortadan kaldırılacak ya da etkileri azaltılacaktır. Bazı tür sosyal sigortalardan yararlanmak için yalnızca sigortalılık ilişkisinden Sosyal Güvenlik Kurumu'nun haberdar olması yeterli iken, diğer tür sosyal sigortalardan yararlanmak için belirli gün prim ödeme ya da belirli bir süre sosyal sigorta ilişkisinin tarafı olmak gibi yükümlülükleri yerine getirmek gerekir. Kayıtdışı istihdamın yaygın uygulamasının olduğu ülkemizde birçok durumda kanunen sigortalı sayılan kişilerin bu durumundan Sosyal Güvenlik Kurumu haberdar edilmemekte ya da haberdar olmamaktadır. Bu nedenle Anayasa'da ve kanunlarda güvence altına alınan sosyal güvenlik hakkı yalnızca yazılı bir metin halinde kalmaktadır. Hizmet tespit davası, sosyal güvenlik hakkı elinden fiilen alınmış olan sigortalının veya hak sahiplerinin bu hakkını koruyabilmesi için bir araçtır. Çalışmamızda hizmet tespit davasını doğuran sebepler, hizmet tespit davasının açılmasına ve görülmesine ilişkin şartlar, yargılama usulü, hizmet tespitinde ispata ilişkin ilkeler ve nihayet davanın sonuçları ele alınmıştır.