Türkçe ders kitaplarında öğretim aracı olarak uyarlanan metinlerin değerlendirilmesi

Bu araştırmada, İlköğretim Türkçe ders kitaplarında uyarlanarak yer alan metinler incelenmiştir. Türkçe ders kitaplarında materyal olarak seviyeye ve amaca uygun metinler mutlaka kullanılması gerekmektedir. Türk ve dünya edebiyatındaki metinler her zaman hedef kitlenin seviyesine uygunluk göstermeyebilir. Var olan edebî eserler, Türkçe eğitiminin amaçları göz önüne alınarak hedef kitleye uygun hale getirilebilir.Araştırmada, metinler taşıması gereken özellikler bakımından; metnin aslı ile uyarlanan metin arasındaki konu bütünlüğü, ana fikrin korunması, yazarın üslubunun korunması, metnin dil yapısına özen gösterilmesi, uyarlanan metnin kendi içinde tutarlı olması yönünden değerlendirilmiştir. Bu çerçeve kapsamında MEB İlköğretim 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı ve Koza Yayınevi İlköğretim 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabında uyarlanarak yer alan metinler incelenmiştir.Çalışmanın birinci bölümünde problem durumu, araştırmanın amacı ve önemi, varsayımlar, sınırlılıklar ve tanımlar ele alınmış, ikinci bölümünde kuramsal çerçeve hakkında bilgi verilmiş, üçüncü bölümünde yöntem tanıtılmış, dördüncü bölümünde bulgu ve yorumlara yer verilmiş, son bölümünde ise önerilere ve çalışmanın sonuçlarına yer verilmiştir.Çalışmada, ders kitaplarına alınan ve uyarlanan metinlerin aslına yer verilmediği görülmüştür. Metinlerde; ?kısaltma, sadeleştirme, özetleme, not alma? özensizce, herhangi bir ölçüt gözetilmeksizin yapılmış ve metin uyarlaması yapıldığı belirtilmemiştir. Milletlerin devamına önem vermesi diline verdiği önem doğrultusunda görülüyor ise; Türkçe ders kitaplarına alınan metinlerde dil-kültür-düşünce ilişkisi dikkate alınmalı, Türkçe eğitimi ve amaçları açısından metin titizlikle değerlendirilmelidir. Türkçe ders kitaplarında uyarlanarak alınacak metinlerin vazgeçilmez olup olmadığı iyice tespit edilmeli, gerektiği zaman ve gerektiği ölçüde metne müdahale yolu tercih edilmelidir. Ancak; metin uyarlama konusunu yayınevinin veya metne müdahale eden yazarın tamamen kendi düşüncesine bırakmak yerine metin uyarlama ölçütleri belirlenmeli, yapılacak olan çalışmalar da bu doğrultuda yapılmalıdır.Anahtar Kelimeler: Dil, Kültür, Türkçe Eğitimi, Metin, Metin Uyarlaması