Türkçe ders kitaplarında yer alan bilgilendirici metinlerdeki retorik ilişkilerin görünümü

Bu çalışmanın amacı, ortaokul (5,6,7 ve 8.sınıflar) Türkçe ders kitaplarındaki bilgilendirici metinlerde tutarlılığı sağlayan retorik ilişkileri, çeşitliliği ve sıklığı açısından betimlemektir. Metinlerdeki anlamsal ilişkiler Retorik Yapı Kuramına göre incelenerek retorik ilişkilerin sergiledikleri görünümler sınıf düzeylerine ve metin türlerine göre tanımlanmıştır. Ders kitaplarında sadece yazılı olarak yer alan bilgilendirici metinler seçilmiş ve bilgilendirici metinlerin seçiminde MEB tarafından belirlenen sınıflama temel alınmıştır. Çalışmada temel birim olarak paragraflar ele alınmış, paragraf bütününde ve altında tutarlılığı sağlayan retorik ilişki görünümleri tablo haline getirilerek sunulmuştur. Elde edilen bulgular sonuç bölümde yorumlanmıştır. Metinlerde kullanılan ilişkilerin çoğunlukla metin türlerini belirginleştirdiği ve sınıf düzeylerine göre retorik ilişkilerin sıklık ve çeşitlilik dağılımı açısından farklılık gösterdiği izlenmiştir. Anahtar sözcükler: tutarlılık, bilgilendirici metin, retorik ilişki