Türkçe ders kitaplarındaki (1-8) metinlerin duyarlık eğitimi açısından incelenmesi

Edebiyat, duyarlık geliştirmede etkili bir araçtır. Bu yanıyla çocuk edebiyatı yapıtları, çocuğu insan ve insanlık durumları karşısında etkinleştirir. Böylece çocuk, gündelik yaşama ve toplumsal yaşama uyum sağlar, kendi yaşamı dışında bir yaşam olduğunu anlar. Diğer insanların kültürüne, duygularına, düşüncelerine karşı hoşgörü geliştirir. Hayatı dışında olup bitenlere, diğer insanların sorunlarına, adaletsizliklere ve haksızlıklara karşı bilinçlenir ve bunlarla mücadele etmesi gerektiğini öğrenir. Bu yönüyle edebî yapıtların araç olarak kullanıldığı Türkçe ders kitapları, öğrencilere duyarlık eğitimi kazandırmada bir işlev üstlenmektedir. Bu bağlamda çocukların erken çağlardan başlayarak nitelikli edebî metinlerle buluşturulması gerekir. Bu çalışma Türkçe ders kitaplarındaki (1-8) metinleri duyarlık eğitimi yönünden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Veriler doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Duyarlıkların belirlenmesinde ve sınıflandırılmasında Aslan'ın (2013) ve Karagöz'ün (2009) ve araştırmacının oluşturdukları kategoriler dikkate alınarak içerik analizi yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda 40 duyarlık kategorisinin tümünün de ders kitaplarındaki metinlerde yer aldığı belirlenmiştir. En sık geçen duyarlık konularının insana ve insan mutluluğuna, hayvanlara, doğaya-çevreye, vatana-millete duyarlık olduğu görülmüştür. Metinlerde; aile bireylerine, okuma kültürüne, bilime ve bilimsel düşünceye, sanat ve estetik olana, bayrağa, çocuk ve oyuna, millî şahsiyetlere ve millî-yerli olana duyarlık daha çok ele alınan duyarlık kategorileridir. Bu yönleriyle Türkçe ders kitaplarındaki (1-8) metinlerin çocukların duyarlık kazanmasına katkı sağlayacak nitelikte olduğu söylenebilir.