Türkçe'de ikna söylemi: Sözbilimsel soruların söylem-edimbilimsel işlevleri

Gazete köşe yazıları bağlamında yazarın okuyucuyu ikna etmek için gerçekleştirmeye çalıştığı hamleler, bazı dilsel kodlar, araçlar ya da stratejiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın konusunu, yazarın okuyucunun düşünce, tutum ve fikrini değiştirmeyi ve kendi düşündüğü yönde okuyucuyu ikna etmeyi amaçladığı Türkçede ikna söyleminde kullanılan dilsel araçlardan biri olan sözbilimsel sorular oluşturmaktadır. Bu çalışmada, yazarın okuyucuyla kişilerarası ilişkiyi gerçekleştirmeye çalışırken sözbilimsel soruların söylem-edimbilimsel işlevlerinin neler olduğunu belirlemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, sözbilimsel sorular etkili ikna stratejileri olarak ele alınmış ve sözbilimsel soruların söylem-edimbilimsel işlevlerinin neler olduğu sorusuna yanıt aranmıştır. Çalışmanın veri tabanını 5 farklı gazetenin 3 yazarının 4 aylık köşe yazılarından elde edilmiş sözbilimsel sorular oluşturmaktadır. Yapılan araştırmalar doğrultusunda bu çalışmanın sonucunda veri tabanını oluşturan gazetelerdeki sözbilimsel soruların yazarlar tarafından 7 farklı türde kullanıldıkları saptanmıştır: 1) nedenselliğin metin içinde verildiği sav işlevli sözbilimsel sorular, 2)?nedenselliğin metin içinde verildiği görüş işlevli sözbilimsel sorular?, 3)zıt kutup belirten sözbilimsel sorular, 4)?neden? soru sözcüğü ile belirtilen sözbilimsel sorular, 5)yardımcı sözbilimsel sorular, 6)soruların yanıtlarıyla birlikte verildiği sözbilimsel sorular, 7)tetikleyici sözbilimsel sorular. 7 farklı türdeki sözbilimsel sorular, söylem-edimbilimsel işlevleri açısından değerlendirildiğinde ise 4 farklı işlev ortaya çıkmıştır: 1)düşüngüdüleme işlevi, 2)yönlendirme işlevi, 3)paylaşılan-öznellik işlevi, 4)tetikleme işlevi.