Türkçe öğrenen Suriyeli kadınların dil öğrenme stratejileri üzerine bir değerlendirme

2011 yılında Suriye'deki iç karışıklıktan kaçanların önemli bir kısmı Türkiye'ye sığındı. Türkiye'ye gelen bu mültecilerin arasında kadınların sayısı azımsanmacak kadar çoktu. Kadınlar hem kültürel hazırbulunmuşlukları hem de sosyo-psikolojik yapıları gereği geldikleri bu yeni ortama uyum sağlamakta biraz geciktiler. Bu, Türkiye'de uzun süredir yaşıyor olmalarına rağmen Türkçeyi öğrenmeyen veya çok az öğrenen bir kadın topluluğu ortaya çıkardı. Çeşitli kurumlar, bu durumun aşılması ve toplumsal entegrasyonun tamamlanması için projeler geliştirmektedir. Bu çalışma, Türkçe öğrenen Suriyeli kadınların dil öğrenirken hangi stratejileri kullandıkları tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Veriler, iyi derecede İngilizce bilen ve A1-A2 seviyesinde Türkçe öğrenmekte olan kadınlardan toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak R. L. Oxford'un geliştirdiği Language Learning Strategy Questionnaire (LLSQ) isimli Dil Öğrenme Strateji Envanteri'nin orijinal hali ile toplanmıştır. Bu envanterde; konuşma, yazma, okuma ve dinleme becelerinin gelişiminde uygulanan stratejilerin durumunu 20'şer soruyla ölçen 5'li likert tipinde 80 soru yer almaktadır. Veriler, A1 ve A2 kurlarının sonunda toplanmıştır. Hem Suriyeli kadın, hem İngilizce bilmek, hem de hâlihazırda bir Türkçe kursuna devam ediyor olmak gibi şartlar çalışma grubunu oldukça sınırlandırmıştır. Bu yüzden anket sadece yirmi gönüllü öğrenci tarafından cevaplandırılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda Suriye'den gelen mülteci kadınların Türkçe öğrenirken konuşma becerilerini geliştirmek için sosyal stratejilerden başkalarıyla konuşma, soru sorma ve telafi stratejilerden tahmin etme, duyuşsal stratejilerden ise kaygıyı azaltma ve kendini cesaretlendirme alt stratejilerini tercih ettiği görülmüştür. Yazma becerileri için bu öğrenenler, üstbilişsel stratejilerden kendini kontrol etme ve öğrenmeyi düzenlemeye sıkla başvurmuştur. Dinleme becerilerinin gelişimi için sosyal stratejilerden konuşma, soru sorma ve öğrenmeyi merkeze alma en fazla kullanılan alt stratejilerdir. Okuma becerilerinin gelişimi için de tahmin etme, sözcük uydurma, ana dilden yardım alma alt staratejileri yoğunlukla kullanılmıştır. Genel olarak bütün bölümlerde duyuşsal stratejilerden kaygıyı azaltmaya ve kendini cesaretlendirmeye sıklıkla başvurduğu; örgütlenme, kendini kontrol etme, konu seçme, hedeflerini belirleme alt staratejilerine ise genellikle başvurulmadığı tespit edilmiştir.