Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin dil öğrenme ihtiyaçları ile Türkçe öğrenmeye yönelik motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Sakarya TÖMER örneği

Bu çalışmanın temel amacı, yabancı öğrencilerin Türkçe öğrenme ihtiyaçları ve motivasyonları arasında bir ilişki olup olmadığını tespit etmektir. Araştırmanın diğer amacı ise öğrencilerin dil öğrenme ihtiyaçlarını alt boyutlarına, kur düzeyine, Türkçeyi öğrenme süresi ve anadil değişkenlerine göre inceleyerek aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi ve buna bağlı olarak tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem grubu; Sakarya Üniversitesi TÖMER'de A2, B1, B2, C1 kur düzeylerinde öğrenim gören 200 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma 2022-2023 eğitim öğretim yılında yapılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları "Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği" ve "Yabancılara Türkçe Öğretimi İhtiyaç Analizi Ölçeği" olarak belirlenmiştir. Araştırma verilerinin analizinde nicel veri analiz yöntemleri kullanılmıştır. Bu kapsamda elde edilen veriler SPSS27 paket programı ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin motivasyon durumları içsel motivasyon, araçsal motivasyon ve kültürel motivasyon alt boyutlarına göre incelenmiştir. Buna göre motivasyon kaynaklarının en fazla içsel motivasyona yönelik olduğu belirlenmiştir. Dil öğrenme ihtiyaçları ise Ticaret Yapma, Eğitim ve İş İmkânı, Bireysel İlgi ve İhtiyaçlar ve Sınıf İçi İletişim Becerileri alt boyutlarıyla ele alınmıştır. Bu alt boyutlara göre öğrencilerin en önemli ihtiyaçlarının Sınıf İçi İletişim Becerileri olduğu belirlenmiştir. Ana dili değişkeninde; anadili Arapça ve Endonezce olan öğrencilerin Türkçe öğrenme ihtiyaçları diğer anadillerde konuşan öğrencilere göre daha düşüktür. Ancak öğrencilerin anadili fark etmeksizin dil öğrenme motivasyonlarının yüksek düzeyde gerçekleştiği görülmüştür. Öğrencilerin dil öğrenme ihtiyaçları kur düzeylerine göre değişiklik göstermezken C1 düzeyindeki öğrencilerin araçsal ve genel olarak motivasyon puanları daha yüksektir. Motivasyon puanları öğrencilerin Türkçeyi öğrenme süresi değişkenine göre karşılaştırılmış ve farklı sürelerde dil öğrenen öğrencilerin benzer motivasyon düzeyine sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin Türkçeyi öğrenme süreleri farklılık gösterse bile dil öğrenme ihtiyaçlarının benzer olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın amacına uygun olarak öğrencilerin dil öğrenme ihtiyaçları ile motivasyonları arasındaki ilişki tespit edilmiş ve aralarında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Buna göre dil öğrenme ihtiyacı arttıkça öğrencilerin motivasyonlarının da arttığını söylemek mümkündür. Anahtar kelimeler: Yabancılara Türkçe Öğretimi, TÖMER, İhtiyaç, Motivasyon, İhtiyaç analizi.