Türkçe öğretiminde diksiyonun önemi

Soltanirad, Afsaneh Türkçe Öğretiminde Diksiyonun Önemi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2012. Diksiyon güzel konuşma sanatıdır. Bunun küçük yaşlarda kazandırılması gereken bir eğitimdir. İlkokul, ortaokul, lise çağlarında verilmesi gereken bir eğitimdir. Hatta Üniversitelerde bile diksiyon eğitimi sürdürülebilir. Türkçe derslerinde verilmesi gereken, ayrı bir ders saati olarak uygulamalı olarak verilmelidir, okullarda yaygınlaştırılmalıdır. Konuşma ve yazma kusurlarının giderilmesinde, öğrencilerin Türkçe derslerinde başarılı ve diğer derslerde de olmalarında çok büyük etkisi vardır. Diksiyon hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır. Diksiyon çalışmalarında söylenen sözler, sözün yardımcısı olan mimik, jest ve tavırlar da (beden dili) ile birlikte verilmelidir. Bunlar hiçbir zaman birbirinden ayrılmayan temel ögelerdir. Günümüzde de diksiyon bozuklukları anlaşmazlıklara, iletişim bozukluklarına yol açmakta, istenmeyen sonuçlara doğru gitmektedir. BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ 1. Problem Durumu 2. Araştırmanın Amacı 3. Araştırmanın Hipotezleri 4. Araştırmanın Önemi 5. Varsayımlar 6. Sınırlılıklar 7. Tanımlar Diksiyonun tanımı ve kelime anlamı üzerinde durulmuş, bütün dünya dizilerinde olduğu gibi diksiyon etkili konuşma teknikleri ve eğitiminin okullarımızda (ilk, orta, lise, üniversite) uygulamalı verilmesi gerektiği inancını taşımaktayız. Diksiyon tarihsel gelişimi çerçevesinde dönem dönem üzerinde durulmuş, iletişimin her evresinde, kurulmasında ne denli önemli olduğu belirtilmiştir. Konuşmanın doğuşu, gelişimi ve gelişim evreleri belirlenmiş; düşüncenin de konuşma ile başlamış olmasının önemi dile getirilmiştir. Konuşmanın gelişim evreleri çerçevesinde doyumsuzluk evresi, jest evresi, dil öncesi sesleme evresi, telaffuz dilen (boğumlu) dil evresi gibi aşamalardan geçtiği anlaşılmıştır. İKİNCİ BÖLÜM Bu bölümde konuşmanın temel elkeleri, nitelikleri, konuşmacının nitelikleri, güzel konuşmada dikkatin rolü, sözlü anlatımda beden dili iletişim, dil yanlışları, ses eğitimi, nefes çalışması, sesini kullanmama nedenleri, kelime vurgusu, cümle vurgusu gibi konularda açıklamalar yapılmıştır. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Bu bölümde seslerin özellikleri, söyleyiş kusurları, kekemelik ve kekemeliğin giderilme yöntemleri, iyi bir konuşmacı olabilmek için neler yapılması gerektiği, şiir okuma tekniği, sesler üzerinde alıştırmalar, sesteki genel kusurları gidermeme yolları üzerinde inceleme yapılmıştır. Türkçe konuşmalarda diksiyonun çok önemi vardır. Madem ki dil kaynaktan kaynağa bilgi, kültür aktarmasını sağlayan bir sosyal olgudur, o halde dilin etkili doğru kullanılmasında gerekli özenin gösterilmesini, eğitim programında yer almasını sağlamaya yetkililerin duyarlı olmasını dilemekteyiz. Anahtar Kelimeler Diksiyon Ses Konuşma İletişim Örnek DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Dördüncü bölümde konuşmacı ve konuşmacının seçeceği konu üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. Konuşmacının topluluk karşısında konuşmasının nasıl olacağı, konuşmada hangi evrelerden geçeceği belirtilmiştir. Ayrıca konuşma süresinin şeması verilmiştir. Konuşmacının özellikleri ve konuşmanın insan kişiliğini yansıttığı açıklanmıştır. Ses ve diyafram çalışmalarından söz edilmiştir. Anlatım bozukluklarının, yazım ve noktalama yanlışlarının anlatımı çok etkilediği belirtilmiştir. BEŞİNCİ BÖLÜM Beşinci bölümde yöntem özellikleri üzerinde durulmuş; araştırma modeli, evren ve örneklem, verilerin toplanması gibi ayrıntılar açıklanmıştır.