Türkçe yemin ifadeleri üzerine toplumdilbilimsel bir inceleme

Dil toplumdan bağımsız düşünülemeyecek bir olgudur. Bu anlamda toplumların karakterleri dile belirli ölçülerde ve çeşitli şekillerde yansımaktadır. Bu özellikler yaş, cinsiyet, sosyal sınıf, etnik grup veya sosyal ağ gibi belli başlı bazı değişkenler kapsamında farklılaşabilmektedir. Toplumdilbilim, dilin bu değişkenler noktasında nasıl, niçin ve ne düzeyde değişiklik gösterdiğini incelemektedir. Yemin/ant ifadeleri, bireyler arasında güven, inandırma, ikna gibi duyguların oluşturulması için birçok toplumun başvurduğu bir kavramdır. Yemin kavramı ile Türk toplumundaki bireylerin ilk tanışması ilkokulda andımız ile başlar ve meslek hayatına atılma sürecine kadar devam eder. Modern toplumlarda çokça karşılaşılan güven eksikliği ve bu eksikliğin yeniden tesisi yemin ifadeleri ile mümkün olmaktadır. Diğer bir deyişle yemin ifadeleri, iletişim eksikliğini giderme stratejilerinden biri olarak sıkça kullanılmaktadır. Bu çalışmada, `yemin/ant ifadeleri? özelinde dilin toplumla olan ilişkisi incelenmiş ve toplumdilbilimsel değişkenlerden cinsiyet, sosyal sınıf, etnik grup ve yaş değişkenleri seçilerek nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Dicle Üniversitesi öğrencilerinden 154 katılımcı üzerinde dilsel bir anket uygulanmış ve ulaşılan bulgular SPSS 19 veri değerlendirme programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, Türk toplum yapısında önemli bir yere sahip olan dinî öğelerin yemin ifadeleri ile yapısal bir ilişki sergilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Ortaya çıkan önemli sonuçlardan biri de inandırma amacı ile yemin kullanımına başvurulmasıdır. Bu durum, yemin kullanımı ile güven tesis etme arasında anlamlı bir ilişkinin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: Toplumdilbilim, yemin, ant, cinsiyet, yaş, sosyal sınıf, etnik grup