Türkçe’de Küçük Prens Çevirileri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

ÖZ: Antoine de Saint-Exupéry‟nin kaleme aldığı ve kutsal kitaplardan sonra en çok çevirisi yapılan, yayınlanan ve okunan birkaç kitaptan biri olma özelliği taĢıyan Küçük Prens, tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye‟de de büyük ilgi görmüĢtür ve 1 Ocak 2015 itibariyle telif hakkının kalkmıĢ olmasıyla birlikte çok sayıda çevirisi yayınlanmaktadır. Benzerlikler ve farklılıklar unsurundan hareket ederek yorum ve varsayımlarda bulunan karĢılaĢtırmalı edebiyat açısından, çevirilerin önemli bir rol oynadığı ve kaynak oluĢturduğu yadsınamaz bir gerçektir. Bu bağlamda Küçük Prens adlı eserin Fransızca orijinali ile farklı çevirmenler tarafından Fransızca‟dan Türkçe‟ye aktarıldığı iddia edilen altı adet çevirisi ele alınarak karĢılaĢtırmalı olarak analiz edilmiĢtir. Söz konusu çeviriler benzerlikler ve farklılıklar açısından incelenmiĢ, Türk edebiyatı ve çeviri dünyasındaki durumu ve bu durumun nedenleri ile sonuçlarının ortaya konulması hedeflenmiĢtir. Altı ana bölümden ve alt baĢlıklardan oluĢan çalıĢmamızın ilk bölümünde Antoine de Saint Exupéry‟nin hayatı, çalıĢmaları ve eserleri ile ilgili bilgi verilmiĢtir. Küçük Prens adlı eserin tanıtıldığı ikinci bölümde eser hakkında bilgi verilmiĢ, eserin özeti ile içerik ve eleĢtiri görüĢleri ele alınmıĢ, bu bilgiler ıĢığında eserin çocuk edebiyatı ve çeviri dünyasındaki yeri saptanmaya çalıĢılmıĢtır. KarĢılaĢtırmalı edebiyat ve çocuk edebiyatının kavramsal ve tarihsel çerçevede tanımlandığı üçüncü bölümün ardından, dördüncü bölümde eserin dünya dillerindeki ve Türkçe‟deki çevirileri üzerine veriler ortaya konulmuĢtur. BeĢinci bölümde orijinal eserden yola çıkılarak kaynak metin cümleleri ile altı farklı Türkçe çeviride yer alan karĢılıkları saptanmıĢ, belirlenen cümlelerin benzerlikler ve farklılıklar açısından karĢılaĢtırmalı biçimde analiz edilmesi ve bunun sonucu olarak çeviri sürecini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıĢtır. Altıncı ve son bölümde ise bu analizin sonuçları değerlendirilerek Türk edebiyatı ve çeviri dünyasındaki durumu ve bu durumun nedenleri ile sonuçlarının ortaya konulması hedeflenmiĢtir.