Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilere özel amaçlı dil öğretimi: Akademik Türkçe

Türkçenin yabancı bir dil olarak öğrenilmesinde önde gelen alanlardan biri eğitimdir. Türkiye'ye yükseköğretim kurumlarında eğitim görmek amacıyla gelen öğrenciler önce genel Türkçe, ardından da akademik Türkçe dersleri almaktadırlar. Bu dersler genellikle bağlı bulunan yükseköğretim kurumunun Türkçe öğretim merkezleri tarafından yürütülmektedir. Öğrenciler sosyal hayatta iletişim kurabilecekleri düzeyde genel Türkçeyi A1-C1 seviyeleri arasında öğrenirken yükseköğretim hayatlarında kullanacakları akademik Türkçeyi "akademik Türkçe" seviyesinde öğrenebilmektedirler. Türkçe öğretim merkezlerinde sadece Yurtdışı Türkler Başkanlığı burslusu öğrenciler için bu kurs zorunludur. Fakat bu kursun işleyiş süreci, ders içerikleri ve izlencesi, ders malzemeleri, ölçme-değerlendirmesi vb. konularda eksikliklerin olması, farklı kurumlarda farklı uygulamaların yürütülmesi ve dersin öğreticileriyle ilgili bazı olumsuzluklar gibi hususlar akademik Türkçenin özel amaçlı öğretimini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada uluslararası öğrenciler için verilen akademik Türkçenin öncelikle ihtiyaç analizi yapılarak özel amaçlı dil öğretimi kapsamında değerlendirilip bu kursa dair gerekli içeriklerin bu kapsamda tasarlanması planlanmaktadır. Çalışmanın odaklandığı iki temel problem bulunmaktadır: Birinci problem uluslararası öğrencilerin Türkiye'de üniversite eğitimlerini başarıyla sürdürebilmeleri için akademik Türkçeye duydukları ihtiyaç ve bu ihtiyaç düzeyinin çeşitli değişkenler açısından ortaya çıkarılmasıdır. İkinci problem ise uluslararası öğrencilere akademik Türkçe öğretilmesine yönelik standart bir program, izlence ve ders içeriğinin bulunmamasıdır. Bu çalışmayla yukarıda bahsedilen problemlere çözüm önerileri sunmak planlanmıştır. Araştırmada öncelikle öğrencilerin ihtiyaçlarını tespit etmek için ihtiyaç analizi yapılmıştır. Örneklem olarak Akdeniz Üniversitesinde eğitim gören Yurtdışı Türkler Başkanlığı burslusu öğrenciler seçilmiştir. Uluslararası öğrencilerin akademik Türkçe ihtiyaçlarının belirlenmesi için karma desen uygulanmıştır. Çalışmada, öğrenci ve öğretim elemanı anketleri yoluyla nicel veriler, yarı yapılandırılmış öğrenci görüşmeleri yoluyla da nitel veriler elde edilmiştir. Çalışmada elde edilen nicel veriler Sosyal Bilimler İstatistik Programı (IBM SPSS 20) ile analiz edilmiş, bu programla hem öğrenci anketinden hem de öğretim elemanı anketinden elde edilen verilerin yüzdeleri, aritmetik ortalamaları, standart sapmaları hesaplanmıştır. Nitel veriler ise hem betimsel hem de içerik analizi teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen verilerden hareketle Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Metni'nin 2018 yılında yayımlanmış kılavuzuna uygun izlenceler Türkçe çerçevesinde ve özel amaçlı dil öğretimi kapsamında oluşturulmuştur. Bulgular ışığında akademik Türkçe dersleri için sosyal bilimler özelinde kelime listesi, kelime sıklığına göre tespit edilmiş ve buna uygun örnek okuma metinleri oluşturulmuştur. Kelime sıklığı oluşturmada alanda uzman öğretim üyelerinden derslerde sık kullandığı materyallerin listesi toplanmış, on ders materyali olmak üzere bu kaynakların kelime sıklıkları tespit edilip akademik metinler hazırlanmıştır. Bunların uygulanması için deney grubu ve kontrol grubu oluşturulmuş ve ön test-son test ile uyarlanmış metinlerle anlatılan derslerin daha etkili olduğu ortaya konmuştur.