Türkçe'de durum değişimi bildiren eylemlerin ettirgen – karşı ettirgen çatılar arasında nöbetleşimi

Bu tezde Türkçe'de durum değişimi bildiren eylemlerin ettirgen ve karşı ettirgen çatılar arasında nöbetleşimini belirleyen ilkeler çalışılmıştır. Türkçe'de durum değişimi bildiren eylemlerin çoklu türetme mekanizmalarını temsil edebilmek için Alexiadou (2014)'te önerilen Dağıtımsal Dilbilgisi modeli edinilmektedir. Yazarın dörtlü klasifikasyonu ışığında öncelikle i) kaynağı belirsiz durum değişimi bildiren eylem kategorisinin Türkçe'de özgün anlambilim ve sözdizim özellikleri bulunmadığını ve ii) dış kaynaklı durum değişimi bildiren eylemlerin çalışılmış diğer dünya dilleri ile benzer özellikler gösterdiğini öneriyorum. İç kaynaklı durum değişimi bildiren eylemler söz konusu olduğunda bunların ikiye ayrıldığını; bu ayrımı ilgili eylemlerin nöbetleşim potansiyellerinin karakterize ettiğini öneriyorum. Son olarak, ettirgen – karşı ettirgen nöbetleşiminde ikil davranış gösterebilen yeni veriler sunuyorum. Bu veriler temelinde iç kaynaklı ya da dış kaynaklı durum değişimi gibi anlambilimsel kategorilerin literatürde öngörülenin aksine kök düzeyinde kodlanmadığını öneriyorum. Bunun yerine, durum değişimi bildiren eylemlerin nöbetleşim potansiyelini belirleyen anlambilimsel özelliklerin [eylem+etkilenen üye] kompleksinden anlaşılabileceğini, eylemlerin gerek prototipik gerek prototipik olmayan durum değişimi olayları ile uyumlu olabileceğini, bu nedenle birden fazla sözdizimsel yapı ile üretilebileceğini öneriyorum. Buna ek olarak her durum değişimi bildiren olayın anlambilimsel özelliklerinin sözdizim düzeyine i) çatı başı içerip içermemeleri ve ii) ilgili çatı başının özellik spesifikasyonları şeklinde yansıdığını öneriyorum.