Türkiye imalat sanayii eğilim anketleri: Üretim ve satış verilerine özgü tahmin doğruluğu üzerine bir inceleme

ÖZTÜRK YE MALAT SANAYEĞ L M ANKETLER :?ÜRET M? VE ?SATIŞ? VER LER NE ÖZGÜTAHM N DOĞRULUĞU ÜZER NE B R NCELEMESelçuk, EbruTürkiye'de ?Eğilim Anketleri?, imalat sanayii şirketleri yöneticilerinin seçilmişmakroekonomik değişkenler hakkındaki sübjektif görüşlerini, ?artış?, ?aynı kalma?,azalış? kategorilerine göre ifade ettikleri, üç ayda bir gerçekleştirilen veri toplamaçalışmalarıdır. Bu anketlerle, içinde bulunulan üç ayın önceki üç aya göre ve geleceküç ayın bugüne göre tahminû değerlendirmeleri yöneticilerden istenir. Çalışmalar,önceleri Devlet Planlama Teşkilatı'nca, sonraları ise Devlet statistik Enstitüsü'nceyürütülmüştür.Bu araştırmanın amacı, eğilim anketlerinde toplanan verilerden elde edilen?üretim? ve ?satış? üç aylık serileri kapsamında, bir sonraki döneme ait yöneticitahminlerinin, ilgili döneme ilişkin yönetici görüşleriyle ne kadar doğrulandığınıortaya koymaktır.Anketlere 1960'ların ilk yarısında başlanmış olmakla birlikte, zaman boşluğubulunmayan bir zaman serisi ancak 1992-2003 dönemindeki 47 üç ay için eldeedilebilmiştir. Bu verilerden kullanılabilir olanlarla çeşitli amaçlara yönelik doğrulukincelemeleri, her seferinde sorgulanan hipoteze uygun istatistiksel yöntemlerkullanılarak yapılmıştır.malat sanayii bütüncül serisine uygulanan korelasyon analizi çok güvenilirsonuçlar vermiştir. ISIC-Rev. 3'e göre 22 adet 2-haneli imalat sanayii sektörleri debu bakımdan incelenmiştir. Sıra ölçeği korelasyon katsayılarına uygulanan metakorelasyon oranlarına bağlı bir yöntemle gereken karşılaştırmalı değerlendirmeyapılmıştır. Sonuçta, bütün alt sektörlerin tahmin doğruluğu % 95 güvenirlikderecesinin üstünde bulunmuştur. Veri tabanının olanakları çerçevesinde ?devlet? ve?özel? anket yanıtlayıcılarının yanıt başarıları arasında da bir incelemeyapılabilmiştir. Bu amaçla veri tabanından ki-kare eşdeğerleri türetilmiş ve işarettesti yoluyla karşılaştırılmıştır. Sonuçta, yanıtlayıcıların yanıt başarıları arasındaherhangi bir farklılaşma bulunamamıştır.Ayrıca, 1992-2000 dönemine ait 35 üç aylık bir seri bağlamında, öncekidöneme göre üretim ve satış beklentilerinin, cari ve sabit fiyatlarla gayrisafi yurtiçihasıla değişimini ne derecede başarıyla yansıtabildiğinin de testi yapılmıştır. Sınama,satış rakamlarının bir gösterge olarak daha uygun olduğunu belirlemesine karşın, buaçıdan anlamlılık düzeyi yüksek bir bulgu ortaya koymamıştır.Bütün bu değerlendirme sonuçları, genelde, söz konusu anket bulgularının, kısadöneme özgü ve önemli ekonomik politika göstergeleri oluşturabildiğini ortayakoymaktadır.Anahtar Kelimeler: Eğilim anketleri, üretim, satış, kısa dönem tahmini, korelasyonanalizi, işaret testi.