Türkiye'de 2000 – 2020 yılları arasındaki okul öncesi dönemde akran zorbalığı çalışmalarının incelenmesi

Bu araştırma, Türkiye'de 2000–2020 yılları arasında tamamlanan okul öncesi dönemde akran zorbalığı çalışmalarının incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini 18 tez ve 14 makale olmak üzere 32 çalışma oluşturmaktadır. Bulgulara göre yüksek lisans tezlerinin, doktora tezlerinden daha fazla olduğu belirlenmiştir. Yıllara göre dağılımda, en fazla tezin 2017 ve 2019, en fazla makalenin 2019 ve 2020 yıllarında hazırlandığı görülmektedir. Konu ile ilgili en fazla tezin Gazi Üniversitesinde hazırlandığı belirlenmiştir. İllere göre dağılımda, konu ile ilgili en çok tezin Ankara'da, makalelerde ise Denizli'de gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Tezlerinin tamamı, makalelerin ise büyük çoğunluğu Türkçe'dir. İncelenen tezlerde en sık kullanılan anahtar kelimenin "zorbalık", makalelerde "akran şiddeti" olduğu belirlenmiştir. Tezlerde ve makalelerde en fazla nicel araştırma yaklaşımı tercih edilirken; doktora tezlerinde nitel yaklaşıma, yüksek lisans tezleriyle makalelerde karma yaklaşıma rastlanılmamıştır. Tezlerde en fazla betimsel ve ilişkisel tarama modelleri, makalelerde en fazla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Tezlerde ve makalelerde en sık yer alan örneklem grubu "okul öncesi dönem çocukları"dır. Makalelerin, tezlere göre örneklem grubu sayı aralıkları açısından daha çeşitli olduğu belirlenmiştir. Tezlerde en sık yer alan örneklem seçim yöntemi amaçsal örnekleme, makalelerde basit rastgele örnekleme yöntemidir. Tezlerde ve makalelerde, en sık kullanılan ölçme aracı sayısı 3; veri toplama aracı ise ölçektir. Tezlerin tamamında ve makalelerin büyük çoğunluğunda kesitsel yöntemden yararlanılmıştır. Tezlerde ve makalelerde en sık tercih edilen konunun demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, kardeş değişkenleri, doğum sırası, anne-baba yaşı, anne-baba öğrenim durumu, beden kitle indeksi, anne-baba yaşı, anne-baba mesleği, aile tipi, okul öncesi eğitime devam etme süresi, sosyoekonomik düzey, anne-babanın evlilik durumu, aile yapısı, öğretmenlerin mesleki deneyimleri) olduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: Okul Öncesi Dönem, Akran Zorbalığı, Zorba Çocuklar, Kurban Çocuklar, Akran İlişkileri