Türkiye'de 27 Mayıs 1960 Darbesi'nin ve 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ortaokul sosyal bilgiler dersine etkisi

Eğitim, bireylerin yetişmesi ve gelişmesi için geçmişten günümüze kadar vazgeçilmez bir unsur olarak kabul edilmiştir. Öncelikle ailede başlayan eğitim daha sonra okul ortamında devam etmektedir. Sosyal Bilgiler de bu eğitimin bir parçasını oluşturmaktadır. Diğer derslere oranla Sosyal Bilgiler dersi, kültürel özellikler ile maddi ve manevi değerlerin benimsetilmesi, vatandaşlık bilincinin yeni nesle aktarılması gibi nedenlerden ötürü devletler tarafından daha fazla önemsenebilmektedir. Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'nde 1. Dünya Savaşı'nın yaşandığı yıllar ve sonrası, toplum yapısında meydana gelen sosyal bozukluklara çözüm bulmak ve vatandaşlık bilinci oluşturmak için 20.yüzyılda gelişme gösteren bir derstir. ABD'de meydana gelen; sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik alanlarda büyük dönüşüm beraberinde toplumu da etkilemiştir. Bu değişimler sonucunda toplumu etkileyen milliyetçilik, sanayi ve şehirleşme, kentlere göç, çarpık kentleşme, güvenlik problemi gibi ortaya çıkan sorunlara çözüm bulmak amacıyla Sosyal Bilgilerin gelişimi de hız kazanmıştır. Bu nedenlerden dolayı sosyal bilgiler dersi ilk kez 1916'da ABD'de gelişme göstermiştir. Sosyal Bilgiler, hem dünyada hem de Türkiye'de yaşanan önemli olaylardan direkt etkilenebilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de 27 Mayıs 1960 Darbesi'nin ve 12 Mart 1971 Muhtırası'nın ortaokul Sosyal Bilgiler dersine etkisi araştırılmıştır. 1948 İlkokul Programı'nda Yurttaşlık Bilgisi, Coğrafya ve Tarih olarak okutulan bu dersler 27 Mayıs 1960 Darbesi'nden sonra 1962 İlkokul Programı'yla birlikte Toplum ve Ülke İncelemeleri adını almıştır. Akabinde 1968 İlkokul Programı'yla dersin adı Sosyal Bilgiler olarak değiştirilmiştir. 1971-1973 yılları arasında ise ortaokul kademesinde de okutulmaya başlanmıştır. Araştırma çalışmasında nitel yöntemlerden olan doküman analizi kullanılmıştır. Yararlanılan kaynaklar ise şunlardır; Tebliğler Dergisi, hükümet programları, eğitim programları, kararname ve yönergeler ile Eğitim Şûraları. Bunun yanında bu konu ile ilgili tez, makale, dergi ve kitaplardan incelemeler yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: 27 mayıs 1960 darbesi, sosyal bilgiler, eğitim, 12 mart 1971 muhtırası, ortaokul.