Türkiye 8.sınıf öğrencilerinin TIMSS-2015 fen başarısının bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu tez çalışması uluslararası ölçekte gerçekleştirilen TIMSS 2015 sınav ve anket uygulamalarında elde edilen Türkiye'deki 8.Sınıf Öğrencilere yönelik veriler temel alındığından fen eğitiminde öğrencinin derse karşı tutumu ve gelecek hedefi, öğretmenin ders işleyişi sırasındaki tutumu ile velilerin eğitim durumu ve derse karşı tutumu gibi farklı değişkenlerin başarı üzerindeki etkilerini anlamak ve mevcut koşulları iyileştirilebilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma kapsamında öğretmen, öğrenci ve veliler ile ilgili değişkenlerin kendi arasındaki ilişkiyi göz ardı etmeden fen başarısına olan etkilerini incelemek ve eğer değişkenin başarıya etkisi varsa bunun hangi koşullar altında gerçekleştiğini tespit etmek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve post-hoc testlerine ek olarak aynı veri seti üzerinden kurulmuş farklı yapısal eşitlik modelleri de geliştirilmiştir. Böylece her iki analiz tekniğini de kullanılarak farklı değişkenlerin fen başarısına etkisi ölçüldüğü gibi yine bu değişkenlerin birbirini etkileme düzeyleri belirlenmek suretiyle gizil değişkenlerin kendi arasındaki dolaylı ilişki de ortaya konulmuştur. Üç farklı yapısal model geliştirilen çalışmada geliştirilen ilk yapısal eşitlik modelinde standartlaştırılmış regresyon katsayıları incelendiğinde örtülü değişken olarak velinin eğitim ve tutumunun fen başarısını etkileyen en önemli değişken olduğu gözlenmektedir. Öğretmenin ders işleyişi ve öğrenci ilişkileri ile ilgili değişken ise bu üç örtülü değişken arasında en az etkiye sahip olan örtülü değişkendir. Kurulan üç modelde de velilerin eğitim durumu öğrencinin fen başarısını olumlu yönde etkilemektedir. Araştırmanın bu yönüyle anne ve babanın eğitim düzeyinin fen başarısı üzerindeki olumlu etkiyi ortaya koyan çalışmaları desteklemektedir Örtülü değişken ile tanımlayıcı değişken arasındaki standartlaştırılmış regresyon katsayıları ve modifikasyon indisleri göz önünde bulundurularak gizil değişkenlerin farklı gruplandırıldığı ikinci Yapısal Eşitlik Modelinin bu ilişkileri ortaya koymak açısından daha uyumlu bir model olduğu söylenebilir. Model uyumunun kabul edilebilir modelden iyi uyum gösteren modele taşınması amacıyla üçüncü model oluşturulsa da en çok tanımlayıcı değişken ve grup varyasyonu ikinci modelde elde edilmiştir. Özellikle kurulan ikinci modelde farklı gruplandırılmış öğrenci tutumu örtülü değişkeni fen başarısına en çok etki eden değişken olarak gözlenmiştir. Bu örtülü değişkenin altında yer alan; dersten sıkılma, derse karşı zorlanma ve eğitimde gelecek hedeflerini belirleme değişkenlerine yönelik kazanımlar fen başarısının arttırılması açısından bu çalışma kapsamında gözlenen iyi birer yordayıcı olarak öne çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: TIMSS, Eğitimde Uluslararası Ölçme ve Değerlendirme, SPSS, ANOVA, Yapısal Eşitlik Modellemesi