Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin siyasi boyutu ve tam üyelik üzerine etkileri

Tez'in amacı, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin siyasi boyutunun Türkiye bakımından hem tam üyelik için en önemli ?koz?, hem de tam üyeliğin gerçekleşmesinin önündeki en önemli ?engel? durumunda olması şeklindeki paradoksun nedenlerini tespit etmek ve bu paradoksun nasıl çözülebileceğini analiz etmektir.Tez'in kapsamı, bir taraftan, başlangıcından bugüne kadar Avrupa Birliği'nin siyasi boyutunun ve Türkiye-AB ilişkilerinin siyasi boyutunun tarihçesi, diğer taraftan Türkiye-AB siyasi ilişkilerindeki Türk-Yunan uyuşmazlıkları, Kıbrıs sorunu, azınlıklar, demokrasi ve insan hakları gibi sorunlar ile Türkiye'nin üçüncü ülkelerle ilişkilerinin Türkiye'nin AB'ne tam üyeliği üzerinde ne gibi etkilerinin olduğunun tespiti ile bu sorunlardan tam üyeliğe olumsuz etkide bulunanların nasıl aşılabileceği konusunda öneriler getirmektir.Tez, siyasi tarih yöntemleri kullanılarak yazılmıştır.Tez'de, ulaşılan sonuçlar şunlardır: Soğuk Savaş sonrasının ABD liderliğindeki ?tek kutuplu? sisteminden rahatsız olan ve ?çok kutuplu? bir dünya düzenini isteyen AB'nin; siyasi ve askeri anlamda da bir ?blok-süpergüç? olabilmek, kendi güvenliğini kendisi sağlayabilmek ve Ortadoğu, Orta Asya ve Kafkaslar ile Balkanlar gibi uluslararası kriz alanlarında daha aktif bir rol üstlenebilmek için Türkiye'nin siyasi ve askeri gücüne ihtiyacı vardır. İki taraf arasında olmayan uluslararası sorunlarda Türkiye ve AB'nin politikaları büyük bir uyum içindedir. Ancak, iki taraf arasındaki siyasi sorunlar bugüne kadar tam üyeliğe olumsuz etkilerde bulunmaktadır. Bu durum, AB'nin siyasi, askeri ve ekonomik önemini bilmesine rağmen Türkiye'yi tam üye yapmak konusunda henüz nihai kararını vermemiş olmasından; AB'nin bazı siyasi sorunları Türkiye'nin üyelik sürecini ertelemek için bir araç olarak kullanmasından; AB'nin, Türkiye ile ikili uyuşmazlıkları bulunan bazı üyelerinin art niyetli politikalarının esiri olmasından; bazı etkili AB çevrelerinin Türkiye'yi ?partner? olarak değil ?öteki? olarak görmesinden; tam üyeliğin getireceği ekonomik maliyete katlanmak istemeyen AB'nin Türkiye'yi tam üye yapmadan özel statülü bir ülke olarak ya da kısıtlı haklara sahip ?ikinci sınıf AB üyeliği? yoluyla Avrupa sistemine demirlemek ve böylece Türkiye'nin siyasi, askeri ve ekonomik imkanlarından yararlanmak istemesinden; Türkiye'nin ise dünya dengelerini değiştirebilecek gücünün farkında olmadan uyguladığı aşırı tavizkâr politikasıyla AB'ne bu yönde cesaret vermesinden kaynaklanmaktadır. Türkiye'nin AB'ne karşı izlemekte olduğu politikalarla; Kıbrıs sorunu, Ege Denizi uyuşmazlıkları, sözde soykırım iddiaları, yeni azınlıklar oluşturma iddiaları gibi sorunlarda, ülkesel bütünlüğü ve bekası için vazgeçilmez nitelikteki haklarından ve haklı davalarından vazgeçmedikçe AB'ne tam üye olması mümkün görülmemektedir. Bu denklemin değişmesi için öncelikle Türkiye'nin AB'ne karşı mevcut politik yaklaşımını değiştirmesi gerekmektedir. Ancak bu şekilde AB de mevcut haksız Türkiye politikasını değiştirmek zorunda kalacak ve iki taraf arasında eşitlik, hakkaniyet ve partnerlik temeline uygun sağlıklı bir ilişki kurulabilecektir. Böyle bir ilişkinin sonucu tam üyelik çerçevesinde gerçek bir entegrasyon olacaktır.