Türkiye'de bilgi ekonomisinin ekonomik büyüme içindeki payı: Bayer-Hanck eşbütünleşme ve ARDL sınır testi yaklaşımı

Bilgi ekonomisi, bilginin üretim girdisi olarak kullanılmasıyla ekonomik ve sosyal hayatın verimliliğini ve refahını arttıran, içinde bulunduğu çağın istekleri doğrultusunda sürekli kendini yenileyebilen bir ekonomik sistemdir. Bilginin bir üretim girdisi olarak kullanıldığı 21.yy. bilgiyi ve teknolojiyi elinde bulunduran devletlerin gelecekte ekonomik güce hakim olması kaçınılmazdır. Bilgi toplumuna geçiş sürecinde büyük ekonomiler de zaman içinde ekonomik sistemlerini değiştirerek bilgiye dayalı ekonomi hale gelmek için çaba göstermektedirler. Bu çalışmada, bağımlı değişken olarak Türkiye`nin kişi başına düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasılası (GSYİH), bağımsız değişkenler olarak ise yüksek teknoloji ihracatı, yükseköğretimdeki mezun yüksek lisans ve doktora öğrenci sayısı ve yükseköğretimdeki Ar-Ge insan gücü değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmadaki sonuçlara göre, ARDL sınır testi ve Bayer-Hanck birleşik eş-bütünleşme testine göre değişkenler arasında uzun dönem denge ilişkisinin varlığı tespit edilmiştir. Uzun dönem tahmin sonuçlarına göre öğrenci sayısı hariç tüm değişkenler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Uzun dönem de yüksek teknoloji ihracatı ekonomik büyümeyi negatif, Ar-Ge insan gücü ise pozitif etkilemektedir. ARDL uzun dönem tahmin sonucuna göre ise diğer tahminlerin yanı sıra tüm değişkenler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ar-Ge insan gücü ve öğrenci sayısı ekonomik büyümeyi pozitif, yüksek teknoloji ihracatı negatif etkilemektedir. Ayrıca, Ar-Ge iş gücü, öğrenci sayısı ve teknolojik ihracat değişkeninden ekonomik büyümeye doğru tek yönlü granger nedensellik ilişkisi bulunmuştur.