Türkiye'de bireylerin siber güvenlik farkındalığı, algılanan riskler, tutumlar ve davranışsal niyetler üzerine bir araştırma

Dijitalleşme, bilgiye erişimi kolaylaştırmakla birlikte bireylerin yaşam biçimlerini dönüştürmüş ve çevrim içi ortamlardaki güvenlik risklerini artırmıştır. Dijital işlemler, çevrim içi alışveriş ve sosyal medya kullanımının yaygınlaşması, siber güvenliğin teknik boyutun ötesine geçerek farkındalık, tutum ve davranışlarla doğrudan ilişkili bir boyuta taşımasına neden olmuştur. Mevcut çalışma ile, Türkiye'deki bireylerin siber güvenlik farkındalık düzeyleri ile güvenli dijital davranış geliştirme süreçleri incelemiştir. 500 katılımcıdan toplanan veriler PLS-SEM yöntemiyle analiz edilmiş ve modeldeki hipotezlerin tamamı istatistiksel olarak doğrulanmıştır. Bulgular sonucunda, yanıt etkinliği ve farkındalık düzeyinin öz-yeterliği artırdığı, bunun risk ve tehdit algılarını güçlendirerek güvenlik tutumları ve davranışsal niyetleri olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca demografik özelliklerin güvenlik alışkanlıklarında anlamlı farklılıklar yarattığı ortaya konulmuştur. Yaş ve eğitim düzeyi yükseldikçe antivirüs kullanımı, güvenli şifre oluşturma ve iki adımlı doğrulama gibi önlemler daha yaygınken, gençlerde şifre tekrarı ve bağlantı paylaşımı gibi riskli davranışların öne çıktığı görülmüştür. Yine, teknik bilgiye sahip bazı bireylerde pratik güvenlik önlemlerinin ihmal edilebildiği ve bu durumun, güvenli davranışın yalnızca bilgi düzeyine değil, öz-yeterlik algısı ve risk farkındalığına da bağlı olduğu anlaşılmıştır. Sürdürülebilir bir siber güvenlik kültürü oluşturmak için yalnızca bilgi aktarımına değil, aynı zamanda bireylerin öz-yeterlik, tehdit algısı ve olumlu tutum geliştirmelerini hedefleyen eğitim temelli stratejilere ihtiyaç olduğunu görülmektedir. Ulusal düzeyde şifre güvenliği, çok aşamalı doğrulama, antivirüs kullanımı ve düzenli güncellemeler gibi temel konuların yaygınlaştırılması, toplumsal farkındalık kampanyaları ile desteklenmelidir.