Türkiye'de CLT kullanımı önündeki engeller: Toplumsal travmalardan yangın ve korku etkisi

En temel ihtiyacı olan barınma sorununu halledebilmek için insanoğlu, çevresinde kolayca bulabildiği ağaçları yapı malzemesi olarak kullanmıştır. İnsanlığın geçirdiği değişimler sonucunda önceleri barınma maksatlı yapılan yapılardaki ihtiyaçlar ve buna bağlı olarak da yapı malzemeleri farklı özellikler kazanarak dönüşüme uğramıştır. Günümüzü etkileyen önemli değişimlerden biri de Sanayi Devrimi'dir. 18. ve 19 yüzyıllarda Avrupa ve Amerika kıtalarında yaşanan sosyal, ekonomik ve teknolojik dönüşümlerin, olayların bir sonucudur. Bu dönüşümler, Anadolu coğrafyasında da kendini göstermiştir. Sanayi Devrimi'nden sonra ortaya çıkan yeni yapı malzemelerinden biri de CLT (Cross Laminated Timber)'dir. CLT, birbirinden farklı tabakaların tutkal ya da başka yöntemlerle bir araya getirilmesiyle üretilen ahşap panel tabakalardır. CLT paneller yapılarda hem taşıyıcı hem de farklı işlevlerde kullanılabilen yüksek dayanıklılığa sahip, istenildiğinde yangına dayanıklı olarak da üretilebilen fabrika ortamında makinalar sayesinde üretilebilen yapı malzemeleridir. CLT teknolojisi, Anadolu coğrafyasında yapılarda ahşap kullanımına yeni ve çok farklı bir bakış açısı getirecektir. Anadolu'daki mimari dilde ahşabın estetik değeri ve fonksiyonel yanına dair potansiyeli artırılabilecek; aynı zamanda ahşabın ekonomik, ekolojik, sürdürülebilir yanları ön plana çıkarılırken, yenilenebilir yanı da korunabilecektir. Bu çalışmada Türkiye'deki yapı sektöründe faaliyet gösteren tasarımcıların ve uygulamacıların CLT kullanımını etkileyen başlıca problemler ve bunu oluşturan önceliklerin ve altlarında yatan sebeplerin araştırılması amacıyla; literatürün taranması, konunun uzmanı tasarımcılarla olan yarı yapılandırılmış görüşmeler, açıklamalı anket çalışmaları ve karşılaştırmalı tablolarla, tasarımcıların CLT kullanımına karşı nasıl bir tutum geliştirdiklerinin gözlemlenmesi, bilgi düzeyleri, güvenlik algıları ve estetik-güzellik beklentileri gibi hususlarda konu irdelenmektedir. Tasarımcılar, CLT kullanımında toplumsal sarsıntıları ve duygusal etkilerini anlamalıdır. Eğitim verileri, bu tür duygusal içerikleri içermeli ve tasarımcılara bu konuda farkındalık kazandırmalıdır. Konunun yangın ve korku etkisi bağlamında irdelenmesinin literatüre katkısı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sanayii Devrimi, CLT, Ahşap, Anadolu'da ahşap, Ahşap esaslı paneller