Türkiye'de çocuk kanallarında yayınlanan çizgi filmlerde dini ve kültürel değerler eğitimi

Bu çalışma, çizgi filmlerin çocuğun dinî ve kültürel değerleri benimsemesinde ve bu değerlerin çocuğa transferinde oynadığı rolü tespit etme amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç çerçevesinde öncelikle literatür araştırması yapılmış, değer, dinî ve kültürel değerlerler ile din-değer, din-kültür ilişkileri tartışılmıştır. Ayrıca çizgi filmin büyülü yapısı ve bu yapıyı oluşturan unsurlar çocuğa etkisi bağlamında irdelenmiştir. Çalışmada çizgi film-çocuk etkileşimini inceleyebilmek için hem çizgi filmler incelenmiş, hem de çocuklarla görüşmeler yapılmıştır. Bu çerçevede ikisi yerli, ikisi yabancı yapım olan 4 çizgi filmden 104 bölüm (toplam 1440 saat) incelenmiştir. Bu çizgi filmlerdeki dinî ve kültürel değerler ile olumsuz mesajlar hem sözel hem de görsel bakımdan içerik analizine tabi tutulmuştur. Yerli ve yabancı yapım çizgi filmler dinî-kültürel değerler ve olumsuz mesajlar bakımından karşılaştırılmıştır. Yerli yapım çizgi filmlerin kültürel değerleri ihtiva etme bakımından yabancı yapımlara oranla daha yüksek değerlere sahip olduğu, dinî değerler noktasında yerli-yabancı mukayesesinde anlamlı bir ayrımın bulunmadığı tespit edilmiştir. Olumsuz mesajları ihtiva etme bakımından ise yabancı yapım çizgi filmlerin yerli yapımlara oranla yüksek değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Çocuklarla yapılan görüşmede ise çocukların hem yerli çizgi filmleri hem de yerli çizgi film karakterlerini yabancı çizgi film ve karakterlerine oranla daha çok sevdikleri anlaşılmıştır. Ayrıca çocukların sevdikleri çizgi film karakterlerini taklit ettikleri ve onlarla kendilerini özdeşleştirdikleri tespit edilmiştir. Bu tespitlerden yola çıkarak çocukların çizgi filmlerden ve çizgi film karakterlerinden etkilendikleri, bu sebeple de çizgi filmlerden değer transfer etmekte oldukları değerlendirilmiştir.