Türkiye'de çok partili siyasal hayata geçişin dinamikleri (1945-1950)

Türkiye, Osmanlı İmparatorluğunun bakiyesi bir devlet olarak çoğulcu demokratik siyasal ve toplumsal düzene Cumhuriyetin ilanından sonra uzun yıllar süren tek parti döneminin ardından geçmiştir. Birinci Dünya Savaşı'nın yıkıcı sonuçları, Osmanlı yönetici elitinin yeni bir toplumsal ve siyasal düzen arayışlarına ilişkin çabalarına ivme kazandırmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nın sonucunda, Batı dünyasındaki gelişmeler, modernleşme, küresel ölçekte yayılma hamleleri yapan ABD, İngiltere ve S.S.C.B'nin güç mücadeleleri hiç kuşkusuz yeni ve modern Türkiye'nin temellerinin atılmasında önemli olgular olarak yer almaktadır. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra patlak veren yeni kolonyalist paylaşım çabalarına koşut olarak gelişen iki kutuplu dünya konjonktüründe yeni Türk devleti, demokrasi ve liberal değerleri benimseyen Atlantik Bloğu içerisinde yerini almıştır. Böylesi bir yönelişte, yeni kurulan Türk devletinin kurucu rejiminin ve demokratik değer tercihlerinin Batı blokundan alınmış olmasının önemli bir katkısı bulunmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti, tek partili dönemden sonra hem dış unsurların hem de ülke içi siyasal/iktisadi ve sosyal dinamiklerin de etkisiyle çok partili siyasal hayat denemelerine girişmiştir. Bu çalışmada, Türkiye'de çok partili siyasal hayata geçişin dinamikleri (1945-1950) incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Demokrasi, Cumhuriyet, Tek Parti, Demokrat Parti, Seçim, İktidar