Türkiye'de işaret dili tercümanlığının normları: İşaret dili tercümanlarının rollerine ilişkin özalgıları

Türk İşaret Dili (TİD) ile ilgili akademik çalışmaların başlamasının üzerinden yaklaşık 30 yıl geçmesine ve 2006 yılında işaret dili tercümanlığının bir meslek olarak tanınmasıyla birlikte 2007 yılında sağırlara ücretsiz çeviri hizmeti sunmak amacıyla işaret dili tercümanlarının sosyal hizmet departmanlarında işe alınmaya başlanmasına rağmen, akademik çalışmalar açısından işaret dili tercümanlığının ülkemizde yeni bir çalışma alanı olduğunu söyleyebiliriz. Alandaki eksiklikten doğan bu çalışmada ülkemizde işaret dili tercümanlığının mevcut durumu incelenmektedir. Çalışmada Türkiye'de işaret dili tercümanlığı alanında hüküm süren normlar, özellikle işaret dili tercümanlarının kendi rolleri ile ilgili düşünceleri ile algıları ve bunları etkileyen sosyal ve sosyal psikolojik etmenler araştırılarak tespit edilmiştir. Bunu yaparken de yarı yapılandırılmış röportaj ve anket gibi nitel veri toplama yöntemlerinden faydalanılmıştır. Günümüzde işaret dili tercümanlığı uygulamalarını şekillendiren resmi uygulamalar ve yasal düzenlemeler ile birlikte katılımcıların rollerine ilişkin düşünceleri ve davranışsal eğilimleri, Türkiye'de işaret dili tercümanlığının profesyonelleşme açısından gelişiminin başında olduğunu göstermektedir. Araştırmanın bulguları ayrıca çevirmenlerin mesleklerine ve rollerine ilişkin düşüncelerinin alandaki aktörler arasında dengesiz bir şekilde dağılmış (özellikle sağır bireyler ve tercümanlar) belirli sermaye türlerinden (Bourdieu, 1986) ve sağır toplumunun işaret dili tercümanları arasındaki sosyal temsillerinden (Moscovici, 1961/1976) etkilendiğini de ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: İşaret dili tercümanlığı, İşaret dili tercümanının rolü, İşaret dili tercümanlığının normları, İşaret dili tercümanlarının özalgısı, Sosyal temsiller, Sermaye