Transforming citizenship in Turkey: Learning active citizenship in civil society organizations

Bu araştırma Türkiye'de sivil toplum kuruluşlarına (STK) katılımın aktif vatandaşlık pratiklerini geliştirip geliştirmediğini ve nasıl geliştirdiğini incelemektedir. Sivil toplum, vatandaşlık ve vatandaşlık eğitimi literatürlerine dayanan ve Türkiye'yi odağına alan bu araştırmada sivil topum kuruluşlarına vatandaşlığı öğrenmek için olası bir mekân olarak odaklanılmaktadır. Bu çalışma, aktif vatandaşlık için 3 boyuta dayanan orijinal bir tanım geliştirmektedir. Bu üç boyut: sivil eylem, sosyal birliktelik ve öz gerçekleştirmedir. Sivil eylem boyutu toplum yararına olan etkinliklere katılmayı ve eyleme geçme isteğini ve olanağını kapsamaktadır. Sosyal birliktelik hem bir topluluğa bağlılığı ve birliktelik duygusunun gelişimini hem de toplumdaki farklılıklar konusunda farkındalığın artmasını kapsamaktadır. Öz gerçekleştirme ise bireyin kişisel gelişim ve güçlenmesi sürecini ve bunun sonucunda eyleme geçebilme ve kendisini ifade edebilmesini kapsamaktadır. Araştırmanın tasarımı 6 STK'nın ayrıntılı bir şekilde incelendiği karşılaştırmalı vaka analizi üzerine kurulu. Analiz, katılımı etkilemesi beklenen farklı STK özelliklerinin karşılaştırılması üzerinden yapılmaktadır. STK'ları ayrıştıran ilk özellik hak veya sorumluluk söylemlerine verdikleri ağırlıktır ve STK'ları hak eksenli ve sorumluluk eksenli olarak ayırır. STK'ları ayrıştıran ikinci özellik, yapısal bir ayırımdır ve STK'ları üyelik veya gönüllülük esaslı olarak ayırmaktadır. Üçüncü ve son özellik ise STK'ları hedeflerine ulaşmak için kullandıkları aktivite türlerine göre ayırmaktadır. Çalışmanın odağında bireyin deneyimleri vardır. Veriler, İstanbul'da 44 STK gönüllüsü ve üyesi ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilmiştir.