Türkiye defne (Laurus nobilis l.) populasyonlarının uçucu yağ bileşenleri ve antioksidan aktiviteleri

Amaç: Bu çalışmada, Ordu, İzmir, Hatay illerinde doğal olarak yetişen Laurus nobilis L. yaprak ve meyve örneklerinin çeşitli çözgen ekstraksiyonu sonrasında elde edilen ekstraktların antioksidan aktiviteleri ile toplam fenolik ve flavonoid madde miktarları incelenmiş ve yaprak örnekleri uçucu yağ analizleri yapılmış olup, fitokimyasal bileşenler toplanma zaman, yöre, mevsimsel ve coğrafi konum farklılıkları gözetilerek tartışılmıştır. Materyal ve Metot: Defne yaprak örnekleri üç farklı zaman ve ilden meyve örnekleri ise, aralık ayında temin edilip, çeşitli çözgenler kullanılarak ekstrakları hazırlanmıştır. Ekstraktların serbest radikal giderme aktivitesi DPPH radikali kullanılarak Blois, indirgeme kapasitesi Oyaizu ve metal iyonlarını şelatlama aktivitesi Dinis metodu kullanılarak in-vitro olarak çalışılmıştır. Ayrıca ekstraktların toplam fenolik madde ve flavonoid madde miktarları ise sırasıyla Folin-Ciocalteu ve Zhishen yöntemine göre tayin edilmiştir. Defne yapraklarının uçucu yağ analizleri GC-MS metodu ile tayin edilmiştir. Bulgular: Tüm ekstrakt ve standartlarda artan derişimle beraber serbest radikal giderme aktivitesinin de arttığı ve en yüksek serbest radikal giderme aktivitenin sırasıyla Hatay ve Ordu illerine ait olduğu görüldü. Etanol yaprak ekstraklarının toplam fenolik madde miktarı sıralaması, Hatay, Ordu ve İzmir iken, toplam flavonoid miktar sıralaması da Hatay˃İzmir˃Ordu olarak belirlendi. Yaprak uçucu yağlarında majör bileşenler ise ökaliptol, α-pinen, γ-terpinen olarak saptandı. Sonuç: Olgunlaşma sürecine göre defne yaprak ve meyvelerinin içerisindeki fenolik ve flavonoid madde miktarına bağlı olarak antioksidan aktivitesinin de arttığı ve defne meyve örnekleri fenolik, flavonoid içerik ve antioksidan aktivitesinin yaprak örneklerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Antioksidan aktivite sonuçlarının standartlardan yüksek olması nedeniyle gıda, kimya, farmakoloji vs, gibi alanlarda Laurus nobilis L.doğal antioksidan kaynağı olarak önerilmesi düşünülmektedir. Anahtar Kelime: Antioksidan aktivite, Defne, Demir indirgeme, DPPH, Laurus nobilis, Metal şelatlama, Toplam fenolik içerik, Toplam flavonoid içerik, Uçucu yağ.