The role of the journal Türkiye Defteri (1971-1975) in Turkish literature and political thought

Dergiler, düşünce hayatımızın dinamizmini yansıtmada özel bir öneme sahiptirler. Dergiler, hem kalıcı düşünceye varmak için hem de yeni toplumsal ve düşünsel gelişmeleri yakalamak amacını güderken aynı zamanda onlara yön verme rolünü de her dönemde üstlenmişler. Türkiye Defteri dergisinin yayınlandığı dönem, Türkiye?de siyasal ve düşünsel tartışmaların en yoğun olduğu dönemlerden biridir. 12 Mart 1971 Askeri Darbesi?nden sonra sosyalist ideolojinin toplumcu söylemi daha çok tartışılmıştır. Bir tartışmanın ötesine gitmek isteyen Türkiye Defteri dergisi yazarları, Cumhuriyet ideolojisini, aydınını, çarpıtılan tarihi eleştiri süzgecinden geçirmeye çalışmıştır. Özellikle roman ve hikâyede anlatılan Türk toplumu ve tarihinin gerçekleri yansıtmadığı konusunda ısrarcı olmuşlar. Türkiye?de yaygın Marksist anlayışı eleştirerek Marksizmden yalnız bir yöntem olarak yararlanılabileceği savunularak, yerli bir teori inşa etme arayışlarına girilmiştir. Dergi yazarları bu amaçla Kemal Tahir?in düşüncelerini önemsemiş ve onları geliştirmeye çalışmıştır. Ne var ki Türkiye Defteri dergisi o dönemdeki yaygın düşüncelere karşı çıkmasına rağmen Batıcılığa karşı Türk toplumunun gerçeklerine eğilme ve yeni bir siyasi ve toplumsal teori inşa edilemesinde temel problemleri aşamamıştır. Anahtar kelimeler: Dergilerin misyonu, toplumsal gerçek, Kemal Tahir, edebiyat ve toplum, Türk aydını.