Türkiye'deki Arapça dil politikalarının aile ve öğrenci düzeyinde incelenmesi: İmam Hatip okulu örneği

Bu araştırma, proje okulu olan İmam Hatip lisesinde Arapça eğitimi almakta olan erkek öğrencilerin ve ailelerinin Arapçaya yönelik tutumlarını ve bu tutumların temelinde yatan sebepleri toplum dilbilimsel bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamıştır. Dilin ve kültürün karmaşık etkileşimlerini anlama ve dil eğitimi süreçlerini zenginleştirme amacıyla yapılan bu araştırma, dil tutumlarına yönelik derinlemesine bir bakış sunmaktadır. Araştırma, 67 katılımcı üzerinde uygulanan Arapçaya yönelik tutum ölçeği ile başlamış ve en düşük tutuma sahip olan 5 öğrenci ve ailelerini içeren bir alt grup üzerinde detaylı bir analiz gerçekleştirmiştir. Bu alt grup üzerinden elde edilen nitel veriler, bir yıl boyunca yapılan röportajlar, sınıf gözlemleri, bireysel görüşmeler ve odak grup çalışmaları yoluyla toplanmıştır. Söylem analizi yöntemiyle değerlendirilen bu veriler, öğrenci ve ailelerinin Arapçaya yönelik tutumlarına dair derinlemesine bir anlayış sunmaktadır. Nitel veri analizi sonuçları, genel olarak öğrencilerin Arapçaya yönelik tutumlarının ortalamadan düşük olduğunu göstermektedir. Özellikle en düşük tutuma sahip olan 5 öğrenci ve aileleri üzerinde yapılan araştırma, dilin genellikle aileler tarafından tek düze bir bakış açısıyla ele alındığını; özellikle dini açıdan yüceltildiğini ancak öğrencilerin bu durumu benimsemediklerini ve aksine Arapçaya karşı olumsuz bir tutum geliştirdiklerini ortaya koymuştur. Öğrencilerin bu tutumları ile ailelerin dile dair yaptıkları vurgu arasında bir kopukluk olduğunu ortaya çıkarmıştır. Araştırmanın sonuçları, dil tutumlarının sadece dilbilimsel unsurlara değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel algılara bağlı olarak şekillendiğini vurgulamaktadır. Dil eğitim politikalarının, dilin ötesinde kültürel ve sosyal anlayışı etkileme potansiyeline sahip olduğunu gösteren bu bulgular, dil ve kültürü bütünleştiren kapsamlı bir yaklaşıma olan ihtiyacı vurgulamaktadır.