Türkiye'deki diş hekimleri arasında periodontal hastalıklar nedeni ile antibiyotik reçete edilme düzeylerinin incelenmesi

Periodontal hastalıkların mekanizması çok faktörlü ve oldukça karmaşıktır. Mikrobiyal dental plak patojenleri ve ürünleri enflamatuvar süreci başlatmakta ve ilerlemesinde etkili olmaktadır. Bu hastalık ile ilişkili yüzlerce bakteri türü bulunduğundan dolayı periodontitisin başarılı tedavisi oldukça zordur. American Academy of Periodontology (AAP)'e göre, inatçı ve agresif periodontitis vakalarında, ateş ve lenfadenopatinin eşlik ettiği akut enfeksiyonlar (periodontal abse, nekrotizan ülseratif gingivitis ve periokoronitis), ve periodontitise yatkın kılan sistemik durumları olan hastalara mekanik tedaviye ek olarak antimikrobiyaller reçete edilebilir. Bunların aksine, gingivitis ve hafif kronik periodontitis vakalarında antibiyotik tedavisi gerekmez. Antimikrobiyallerin ek olarak kullanılmasının faydalarının ispat edilmesine rağmen, yan etkiler ve yükselen antibiyotik direncinden dolayı dikkatli bişekilde uygulanmalıdır. Akılcı ilaç kullanımı; tanının doğru bir şekilde konulmasını takiben, mevcut ilaç tedavileri arasından hastaya en uygun olanının belirlenmesi ve bu tedavinin doğru uygulanması şeklinde özetlenebilir. Akılcı olmayan reçete yazımı, ülkemizde olduğu gibi diğer ülkelerde de görülen evrensel bir sorundur. Bu konuda en sık rastlanılan örnekler arasında; uygunsuz antibiyotik seçimi, gereksiz yere fazla sayıda ilaç kullanımı, gereksiz yere pahalı ilaç kullanımı, yeni ilaçların kullanılması konusunda aceleci davranılmasıdır. Yapılan araştırmalarda diş hekimliğinde antibiyotik kullanımında endikasyona uygun antibiyotik yazılmadığı, gerekmediği halde antibiyotik yazıldığı, ve antibiyotiklerin doz ve kullanım sürelerinde hatalar yapıldığı belirlenmiştir. Antibiyotiklerin gereksiz ve yanlış kullanımı sonucu gelişen en önemli sorun dirençtir. Ancak ne yazık ki ülkemizde akılcı ilaç kullanımı örnekleri ile ilgili sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızda, çeşitli periodontal patolojilerde ve periodontal işlemlerde antibiyotik kullanımı eğilimine dair anket hazırlanarak İstanbul Diş hekimleri Odası üyelerine mail yolu ile ve dişhekimleri gruplarına sosyal medya üzerinden gönderilmiştir ve Survey Monkey platformunda yanıtlanması istenmiştir. 289 yanıt alınmıştır. Çeşitli periodontal durumlarda ve periodontal işlemlerde diş hekimlerinin sistemik antibiyotik reçete etme eğilimi incelenmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda periodontal bulgularda endikasyonu olduğu halde reçete etmemeyi tercih eden ve endikasyonu olmadığı halde reçete etmeyi tercih eden hekimlerin olduğu, cerrahi ve cerrahi olmayan periodontal işlemlerde antibiyotik reçete etme eğiliminin çok yüksek oranda olduğu, 15 yıldan daha fazla deneyimi olan, uzmanlığı olmayan ve muayenehanede çalışan hekimlerin daha çok oranda antibiyotik reçete etmeyi tercih ettikleri gözlemlenmiştir.