Türkiye'deki finansal kapsayıcılığın parasal aktarım mekanizmasına etkileri üzerine bir araştırma

Küreselleşme ve teknolojik gelişmelerin finansal sektördeki etkileri, ülkelerin ekonomik yapılarında önemli değişiklikler oluştururken, bu değişimlerin en derin izleri finansal kapsayıcılık kavramında görünmektedir. Finansal kapsayıcılık, bireylerin ve işletmelerin uygun maliyetli ve güvenilir finansal ürünlere erişimini sağlayarak, sosyal adaletin güçlendirilmesi ve sürdürülebilir ekonomik büyümenin desteklenmesi açısından kritik bir mekanizma olarak öne çıkmaktadır. Türkiye özelinde, özellikle düşük gelirli grupların finansal hizmetlere erişiminin artırılması, ekonomik kırılganlıkların azaltılması ve makroekonomik istikrarın güçlendirilmesi amacıyla geliştirilecek politikalar açısından stratejik öneme sahiptir. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki finansal kapsayıcılığın parasal aktarım mekanizması üzerindeki etkilerini derinlemesine inceleyerek, kapsayıcı bir finansal yapının para politikasının etkinliği üzerindeki rolünü ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, 2007-2024 dönemini kapsayan çalışmada iller, bölgeler ve ülke düzeyinde Finansal Kapsayıcılık Endeksi (TFKE) oluşturulmuş; ardından söz konusu endeksin enflasyon, döviz kuru, faiz oranları ve konut fiyatları gibi makroekonomik değişkenlerle olan ilişkisi ARDL ve FMOLS yöntemleri aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, finansal kapsayıcılığın enflasyonu azaltmak suretiyle para politikasının etkinliğini artırdığını ortaya koymaktadır. Finansal kapsayıcılığın artırılması, yalnızca günümüzün ekonomik sorunlarına çözüm sunmakla kalmayıp, aynı zamanda gelecekte karşılaşılması muhtemel yapısal risklere karşı daha dirençli bir ekonomi inşa edilmesine olanak tanımaktadır. Bu bağlamda, finansal kapsayıcılığın parasal aktarım mekanizmasının etkinliği üzerindeki rolü yalnızca bir araştırma konusu değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma ve küresel refah açısından da stratejik bir zorunluluk niteliği taşımaktadır.