Türkiye'deki kuraklığın standart yağış indeksi (SPI) ile incelenmesi

Bu çalışmada, Türkiye üzerindeki meteorolojik kuraklığın belirlenmesi ve izlenmesi amacıyla geliştirilmiş olan Standartlaştırılmış Yağış İndisi (Standardized Precipitation Index: SPI) uygulamaları yer almaktadır. Konuya ilişkin çalışmalar, SPI yönteminin meteorolojik ve klimatolojik anlamda daha doğru ve anlamlı sonuçlar verdiğini göstermektedir. Bu anlamda, 1970, 1974, 1983, 1984-1989 ve 2001 yıllarındaki kuraklık olayları detaylı olarak incelenmiştir. SPI yerel olarak tanımlanmaktadır. Örneğin aylık ya da kayan ortalamalı-ölçeklerde, SPI komşu zamandaki noktaları dikkate almamaktadır. Bu nedenle, kuraklık, uzun süreli ortalama ve standart sapmaya göre normalleştirilen yağışın sıfırdan küçük olduğu durumda başlar ve son kullanıcının isteğine göre kayan ortalamalı zaman ölçekli (3, 6, 12, 48-aylık vb.) yağış verilerinden elde edilir. Yapılan çalışmada, yağışın klimatolojik/meteorolojik özellikleri ve Türkiye'deki iklimi kontrol eden fiziki coğrafya denetleyicileri dikkate alınarak, çeşitli kayan-ortalama zaman ölçeklerinde hesaplanan kuraklık olasılıklarının, SPI yöntemine göre tutarlı sonuçlar ortaya çıkardığı görülmüştür. SPI yöntemi, özellikle ekstrem (aşırı) ve nemli kuraklık sınıflarını tam yakalayamamasına karşın, Türkiye'nin birçok kurak, nemli, yarı-kurak mevsimsel etkileri temsil ettiği görülmüş ve sonuçları haritalanarak, iklimsel değişkenlik ve fiziki coğrafya denetleyicileri dikkate alınarak yorumlanmıştır. Sonuçta, SPI yaklaşımının; kuraklık izleme, planlama ve etki değerlendirme amaçları için kullanılması, Türkiye örneğinden hareketle, uygulanabilir olduğu görülmüştür.