Türkiye'deki sağlık çevirmenlerinin rol belirsizliği ve rol çatışması: Antalya, Ankara ve İstanbul'da bulunan sağlık çevirmenlerinin Erving Goffman'ın rol modeli eşliğinde incelenmesi

Globalleşen dünyamızda artan göçlerle ve özellikle son yıllarda gündemde olan sağlık turizmiyle birlikte çokkültürlülük ve çokdillilik kaçınılmaz bir gerçek haline gelmiştir. Bu bağlamda çevirmen kendine özgü yasalar ve yaşam koşullarına sahip olan çok kültürlü toplumlar arasında köprü görevini üstlenerek uluslararası iletişim ihtiyacını karşılamaktadır. Dolayısıyla hukuk, emniyet veya sağlık gibi birçok alanda varlığını sürdüren toplum çevirmenliği günümüzde önemli bir rol oynamaktadır. Sağlık çevirmenliği toplum çevirmenliğinin alt alanı olarak kabul edilmektedir ve hayati bir önem taşımasına rağmen sağlık çevirmenliğinde çeviri hizmeti ağırlıklı olarak alaylılar veya gönüllüler ya da iki dilli sağlık çalışanları gibi profesyonel olmayan dil aracıları tarafından sağlanmaya çalışılmaktadır. Meydana gelebilecek iletişim sorunları göz önünde bulundurulduğunda oluşabilecek yanlış veya yetersiz tedaviler dönüşü olmayan vahim sonuçlara yol açabilmektedir. Bu noktada alana özgü eğitim görmüş profesyonel sağlık çevirmenleri önemli bir rol oynamaktadır. Var olan sorunsala yönelik gerçekleştirmiş olduğum saha çalışmasıyla Türkiye'deki sağlık çevirmenlerinin üstlendikleri çok sayıda roller sonucunda yaşadıkları rol çatışmaları ve rol belirsizlikleri Amerikalı Sosyolog Erving Goffman'nın dramaturjik rol anlayışına göre nedensellik olgusuna dayandırılarak yorumlanmaya ve açıklanmaya çalışılmıştır. İnceleme malzememi Antalya, Ankara ve İstanbul'da bulunan özel hastane, göz kliniği ve saç ekimi merkezinde görev yapan çevirmenler ve sağlık çalışanları ile yapmış olduğum kılavuzlu ikili görüşmeler oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular Goffman'ın rol modeline uygun bir biçimde oluşturulan kategorilere göre analiz edilip nitel araştırma yöntemiyle sistematik bir şekilde çözümlenmiştir. Böylelikle özellikle ayrıksı roller başlığı altında oluşturulan kategoriler sağlık çevirmeninin üstlendiği belirsiz rollere ışık tutması amaçlanmıştır. Sahada görev yapan sağlık çevirmenlerine yönelik var olan farkındalık eksikliği sağlık çevirmenlerinin iş yükünün ve sorumluluklarının artmasına yol açmaktadır. Bunun sonucunda oluşan rol belirsizliği ve rol çatışması sebebiyle asli görevleri olan çeviri faaliyeti arka planda kaldığı ve ek bir uğraşı olarak algılandığı saptanmıştır.