Türkiye'deki standart süreli en büyük yağışların yenilikçi yöntemler ile eğilim (trend) analizi

Dünya ikliminin ana unsurları olan sıcaklık ve yağışa ilişkin bilgiler, dünya iklimindeki değişimlerin özelliklerinin belirlenmesinde büyük önem taşımaktadır. Hem mekânsal hem de zamansal ölçekte büyük değişkenlikler gösteren bu iki parametrede meydana gelen değişiklikler, iklimin genel yapısının anlaşılması için önemli ipuçları ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye`de gözlenen yıllık en büyük (aşırı) yağış değerlerinin eğilim analizini gerçekleştirmektir. Bu kapsamda Türkiye yedi coğrafi bölgesinde yer alan 82 ölçüm istasyonunun 1975-2015 yılları arasındaki yıllık en büyük yağışlara ait standart süreler (t=5, 10, 15, 30 dk, ve 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 12, 18, 24 saat) için Mann-Kendall, Yenilikçi Eğilim Analizi (YEA) ve Geliştirilmiş Görselleştirme ile YEA (GG-YEA) yöntemleri kullanılarak eğilim analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar Mann-Kendall yöntemine göre tüm istasyonlarda %15 artan ve %1 azalan eğilim, YEA'ya göre ise %63 artan ve %17 azalan eğilim tespit edildiğini göstermiştir. GG-YEA'ya göre düşük (yüksek) kategori değerlerinde %61 (%63) artan ve %22 (%22) azalan eğilim ortaya çıkmıştır. Türkiye genelinde artan yönde bir eğilimin baskın olduğunu ve bu eğilimin Karadeniz, Marmara ve Ege bölgelerinde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Orta ve uzun (kısa) süreli yağışlarda daha fazla artan (azalan) eğilim görülmüştür.