Türkiye'deki "Su okuryazarlığı, su farkındalığı ve su ayak izi" konulu araştırmaların analizi

Bu araştırma, Türkiye'de su okuryazarlığı, su farkındalığı ve su ayak izi kavramlarına odaklanan akademik çalışmaların eğitsel eğilimlerini sistematik biçimde analiz etmeyi amaçlamaktadır. Küresel ölçekte giderek artan su krizi, çevre eğitiminin önemini artırmakta; bu bağlamda bireylerin suya ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarının dönüştürülmesi, eğitim yoluyla sağlanabilir bir hedef olarak öne çıkmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, PRISMA yöntemi esas alınarak hazırlanmış ve 2010–2024 yılları arasında yayımlanmış, akademik geçerliliği onaylanmış ve erişilebilir 50 çalışmanın içerik analizine dayandırılmıştır. İncelenen çalışmalar örneklem grubu, araştırma türü, kavramsal yönelim ve eğitsel çıktı bakımından sınıflandırılmıştır. Bulgular, araştırmaların büyük çoğunluğunun öğrenci ve öğretmen adaylarıyla yapıldığını, araştırma türü olarak nicel yöntemin baskın olduğunu ve en sık kullanılan kavramın su farkındalığı olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışmaların ağırlıklı olarak bilişsel çıktılara odaklandığı, ancak davranışsal sürdürülebilirlik yönünden sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Kuramsal çerçevede Planlanmış Davranış Kuramı, Sosyal Bilişsel Kuram ve Yapılandırmacı Öğrenme Yaklaşımı''ndan yararlanılarak, çevresel eğitimin çok boyutlu öğrenme alanlarıyla ilişkisi açıklanmıştır. Sonuç olarak, su farkındalığı ve okuryazarlığına yönelik eğitimsel uygulamaların daha bütüncül, disiplinlerarası ve davranış odaklı yaklaşımlarla yeniden yapılandırılması gerektiği düşünülmektedir.