Türkiye'deki Suriyelilerin kültürel ve etnik kimliklerinin entegrasyon süreçlerindeki rolü: Suriyeli Çerkesler ve Türkmenler

Bu çalışma, Suriye Türkmenleri ve Suriye Çerkeslerinin kültürel ve etnik alt kimliklerinin Türkiye'ye göç ettikten sonraki uyum süreçlerine olan etkisini incelemektedir. Tezin temel argümanları, göçmenlerin uyum süreçlerinin, onları homojen bir grup olarak ele almayan bir yaklaşım ile kültürel kimlikleri göz önünde bulundurularak ele alınmasının entegrasyon politikalarının etkinliği açısından kritik olduğu yönündeki tartışmalar etrafında şekillenmektedir. Bahsi geçen bu iddiaların kavramsal sağlamalarını yapmak üzere, çalışmanın birinci bölümünde ilgili literatür taranmış; ikinci bölümde ise kavramsal çerçeve bir 'ev' metaforu üzerinden incelenmiştir. Bu noktada, Suriye İç Savaşı sonrası zorunlu göç ile yer değiştirmek durumunda kalan göçmenlerin aidiyet, kimlik dönüşümü ve entegrasyon süreçleri alanda kuvvetli teorileri bulunan sosyal bilimcilerin yaklaşımlarından faydalanılarak değerlendirilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde, araştırma soruları cevaplandırılmak üzere; Suriye Türkmenlerinin hareketlilik süreçlerinin tarihsel arka planı sunulmuş, ardından yürütülen saha araştırmasının bulguları göçün beş temel fazı olarak belirlenen; 'göç kararı ve yolculuk','karşılanma', 'keşif', 'adaptasyon' ve 'geri dönme(me) kararı' başlıkları altında analiz edilmiştir. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise; aynı metodolojik çerçeve Suriye Çerkeslerinin göç deneyimlerini incelemek üzere kullanılmıştır. Suriye Türkmenlerinin tecrübe ettikleri zorunlu göçü 'ata yurtlarına' bir yolculuk olarak değerlendirdikleri, Çerkeslerin ise kuvvetli diaspora bilinçleri dolayısıyla herhangi bir yerde 'yabancı' olmaya alışık olma halleri; entegrasyon süreçlerine ilişkin özgün ve aynı zamanda diğer kültürel gruplar özelinde yapılması muhtemel araştırmalar için de ön açıcı değerlendirmeler sunulmasına zemin oluşturmuştur. Tüm bu aşamalar neticesinde, göç politikalarının kültürel ve etnik kimlik farklılıklar dikkate alınarak şekillendirilmesinin uzun vadede hem göçmenler hem ev sahibi ülkeler hem de köken ülkeler için kolaylaştırıcı etkileri olacağı görüşü kuramsal bir zemine oturtularak, özgün örnekler üzerinden gerekçelendirilmiştir.