Türkiye'de dijitalleşme ve çocuk üzerine yapılan çalışmaların analizi: Sistematik derleme

İnsanlık için büyük değişimlere yol açan sanayi devrimi, yaşanmasından bu yana dek teknoloji alanındaki gelişimler hemen hemen her alanda ortaya çıkmış ve insan hayatında köklü değişimlere sebebiyet vermiştir. Söz konusu bu değişimler insan hayatının işleyişini ve insanların daha öncesinde rutin olarak yapıp ettiklerini değiştirmiş ve dönüştürmüştür. Dijitalleşmenin meydana getirdiği değişim ve dönüşümlerden neredeyse tüm nesne ve objelerin nasibini aldığı gibi insanlarda yaşamlarını idame ettirebilmek adına bağımlı bir şekilde yaşamış oldukları nesneler dolayında etkilenmiştir. Her yaş grubundan kişiler dijital araçlar ve dijital medyadan etkilenmiştir. Ancak doğrudan dijital bir dünyaya doğan çocuklar diğer yaş gruplarına nazaran söz konusu bu teknolojik gelişmelerden daha fazla etkilenmiş ve diğer bir adlandırma ile günümüz toplumunun dijital çocukları var olmuştur. Dijital yerli olarak da isimlendirilen yeni nesil çocuklar, dijitalleşmenin insan yaşamı üzerinde oluşturmuş olduğu değişim ve dönüşümlerden hem olumlu yönden hem de olumsuz yönden etkilenerek dijitalleşmenin var ettiği yeni dijital dünyadan nasiplerine düşeni fazlasıyla almışlardır. Bundan dolayı bu tez çalışması, günümüz dijital toplumunda güncel bir konu olan dijitalleşme ve dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki etkileri ve bu etkilerin nasıl bir çocukluk var ettiği üzerine odaklanmıştır. Dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki etkileri üzerine yoğunlaşan bu çalışmada ele alınan araştırma problem sorularının daha önce bu konu üzerinde yapılmış çalışmalarda yanıt bulması nedeniyle sistematik derleme analiz yöntemi kullanılmıştır. Sistematik derleme bağlamında araştırma evreni olarak Türkiye'de 2000 ve 2023 tarihleri arasındaki çalışmalar baz alınmıştır. Örneklem grubu olarak YÖK Tez, Google Akademik, TR Dizin ve Dergi Park web sitelerinde dijitalleşme ve çocukluk üzerine yayınlanmış olan çalışmalar olarak belirlenmiştir. Söz konusu bu sitelerde detaylı literatür taraması sonucunda 65 adet çalışmaya ulaşılmıştır. Elde edilen bu çalışmalar içerisinde ise nitel araştırma yönteminin nicel ve karma desen araştırma yöntemine göre daha fazla tercih edildiği saptanmıştır. Sistematik derleme sonucunda incelenen çalışmalarda dijitalleşmenin çocuklar ve onların çocukluğu üzerinde oldukça hâkim olduğu saptanmıştır. Bunun yanında dijital araçların çocuklar üzerindeki etkisi bağlamında yapılmış çalışmalarda daha çok olumsuz yönlerinin ele alındığı saptanmıştır. Ancak dijital araçların ve dijital medyanın doğru kullanıldığında çocuklar adına gerçek anlamda verimli ve faydalı olabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Sonuçta dijital araç kullanımında aşırıya gidilmesi ve dijital araçların yanlış kullanılması çocuklar üzerinde geri dönülmez tahribatlara yol açabileceği sistematik derleme bağlamında ele alınan çalışmalarda üzerinde durulan bir diğer husustur. Sonuç olarak sistematik derleme analiz yöntemi ile yapılmış bu çalışma, ''dijitalleşmenin çocuklar üzerindeki etkileri üzerine'' çalışma yapacak olan araştırmacılara yol göstermeye ve ebeveynlere tavsiyelerde bulunulmaya çalışılmıştır.