Türkiye'de doğal olarak yetişen Anemone coronaria var. coccinea'da anter kültürü çalışmaları

Araştırmada, Manisa lalesi olarak bilinen doğal Anemone coronaria var. coccinea'da anterkültürü yöntemiyle haploid bitki elde edilmesi üzerine çalışılmıştır. Bu amaçla, Adana'da doğalyayılış gösteren bir populasyondan sağlanan eksplantlar, farklı temel besin ortamları ile farklı hormonkonsantrasyonları ve ön uygulamalara tabii tutulmuşlardır.Ortam denemelerinde; NN ve B5 temel besin ortamlarına, farklı konsantrasyonlardakihormonların tek başlarına veya farklı dozlardaki aktif karbon, gümüş nitrat, L-glutamin ile bunlarınkarışımına eklenmesiyle oluşturulan farklı uygulamaların embriyo oluşturma performanslarısaptanmıştır.Hormon denemelerinde, IAA (0, 0.1, 0.5, 1 ve 2 mg/l) tek başına veya 0.1 mg/l BAP ilebirlikte kombinasyon halinde kullanılmıştır. NN ve B5 ortamlarında gerçekleştirilen bu uygulamalararasında en yüksek embriyo oluşum oranı % 12.7 ile NN ortamındaki 1 mg/l IAA + 0.1 mg/l BAPhormon kombinasyonundan sağlanırken, bunu % 9.3 oran ile B5 ortamındaki 0.5 mg/l IAA + 0.1 mg/lBAP kombinasyonu takip etmiştir.Gümüş nitrat denemeleri (kontrol, 2.5, 5, 10 ve 15 mg/l) içerisinde en yüksek embriyooluşumu, % 3.3 ile B5 ortamındaki 5 mg/l gümüş nitrat + 0.5 mg/l IAA + 0.1 mg/l BAP içerikliuygulamadan elde edilmiş olup, aynı içerikli NN ortamındaki anterlerden meydana gelen embriyooluşumu % 2.5 oran ile ikinci sırada yer almıştır.L-Glutamin denemelerindeki (800 mg/l) tek olumlu tepki, oldukça düşük bir oran (% 0.7) ileB5 ortamındaki 800 mg/l L-glutamin + 2 mg/l IAA + 0.1 mg/l BAP uygulamasından elde edilmiştir.Aktif karbon denemelerinin (kontrol, % 0.1, % 0.5 ve % 1) hiçbirisinden olumlu cevapalınamamış, bununla birlikte ortama girdiği aktif karbon + gümüş nitrat + L-glutamin karışımdenemelerinde de yine tüm ortamlarda polen embriyogenesisine olumsuz etkide bulunmuştur.Çalışmanın başlangıcında uygulanan soğuk muameleleri (kontrol, + 7 0C'de 2, 7 ve 21 gün)arasında fark bulunamamıştır.Yapılan sitolojik incelemelerde ise embriyojenik bölünmelerin simetrik, generatif ve vejetatifçekirdek bölünmelerinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Direkt polen embriyogenesisininamaçlandığı bu araştırmada ayrıca, organogenesis ve oldukça yüksek oranlarda kallus oluşumumeydana gelmiştir.Anahtar Kelimeler: Manisa Lalesi, Haploid Bitki, Polen Embryogenesisi, Aktif Karbon, GümüşNitrat