Türkiye'de doğal yayılış gösteren bazı siklamen türlerinde abiyotik stres koşullarının bitki gelişimi ve çiçeklenme üzerine olan etkilerinin belirlenmesi

Bu araştırma, Türkiye'de Anadolu'nun farklı bölgelerinde doğal yayılış gösteren ve aynı zamanda ekonomik öneme sahip bazı siklamen türlerinin (Cyclamen coum, Cyclamen hederifolium, Cyclamen cilicium) abiyotik stres koşulları altında geliştirdikleri korunma mekanizmalarının ortaya çıkarılması, bu abiyotik stres faktörlerinin fizyolojik ve morfolojik özellikler bakımından bitki gelişimi ve çiçeklenme üzerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.Sera ortamında saksı bitkisi olarak yetiştirilen siklamenlerin kuraklık ve tuzluluğa toleranslarının belirlenebilmesi açısından 2009 - 2011 yılları arasında yürütülen çalışmada, bitkiler üzerinde farklı sulama (S1.0, S0.75, S0.50, S0.25) konuları denenmiş ve farklı düzeylerde tuz ( K:Kontrol, K+1dS m-1, K+2 dS m-1, K+3 dS m-1 ) uygulamaları yapılmıştır.Çalışmada siklamen türlerinin kuraklık ve tuz stresine verdikleri tepkiler bitki fenolojisi, bitki morfolojisi ve bazı fizyolojik büyüme parametreleri bakımından incelenmiştir. Bu kapsamda, bitkilerin çıkış ve çiçeklenme zamanı saptanmış, bitki başına çiçek ve yaprak sayısı belirlenmiştir. Bitkilerin yumru çevresi, yumru yüksekliği ölçülmüş ve yumru ağırlığı hesaplanmıştır. Yapraklarda, sap uzunluğu ve yaprak alanı belirlenmiş, stoma direnci ve membran geçirgenliği ölçülmüş, yaprak bioması ve yaprak oransal nem içeriği tespit edilmiştir. Ayrıca bitkilerin biyokimyasal özellikleri bakımından toplam klorofil içeriği, karbonhidrat miktarı, lipid peroksidasyon düzeyi, prolin ve hidrojen peroksit konsantrasyonu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, siklamen türlerinin abiyotik stres faktörleri karşısında bitki gelişimi ve çiçeklenme bakımından birbirlerinden farklı tepkiler verdiği, kurak ve tuzlu koşulların her üç siklamen türü için de bitki büyümesini engellediği tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Siklamen türleri, abiyotik stres, bitki gelişimi, çiçeklenme