Türkiye'de döviz kurlarının yurt içi fiyatlara geçiş etkisi

Küreselleşme ile birlikte, döviz kurlarının, en önemli makroekonomik faktörlerden olan enflasyon üzerindeki etkisi önem kazanmıştır. Döviz kurlarının yurt içi fiyatlar üzerinde yarattığı enflasyonist etkiler literatürde döviz kuru geçiş etkisi olarak adlandırılmaktadır. Döviz kuru geçiş etkisi, ithal fiyatların ulusal para cinsinden değerini yükseltmesi ve üretimde kullanılan ithal ara mallarının fiyatlarını yükselterek yerli malların fiyatlarının yükselmesine neden olmaktadır. Bir ülkede döviz kurlarında gerçekleşen artış yerli malların fiyatlarına aynı oranda yansıyorsa tam geçiş etkisi, aynı oranda yansımıyorsa kısmi geçiş etkisi var demektir. Türkiye'de döviz kurlarından yurt içi fiyatlara geçişi inceleyen bu çalışmada, Ocak 2003 ve Haziran 2017 dönemini kapsayan 174 aylık veri kullanılarak SVAR modeli tahmin edilmiştir. Değişken olarak, döviz kuru, ithalat birim değer endeksi, imalat sanayi fiyat endeksi ve TÜFE kullanılarak etki tepki analizi ve varyans ayrıştırması ile geçiş etkisinin süresi ve derecesi incelenmiştir. Etki tepki analizi sonucunda, Türkiye'de döviz kurlarında ortaya çıkan bir artışın, genel olarak 3 dönem sürdüğü görülmüştür. Çalışmada yapılan varyans ayrıştırması analizi sonucunda ise, döviz kurlarındaki bir artışın imalat sanayi fiyatlarına %49 oranında, TÜFE'ye ise %10 oranında yansıdığı sonucuna ulaşılmıştır.