Türkiye'de düzensiz göç ve uyum süreci: göçmenlerin ve yerleşik halkın algıları üzerine bir karşılaştırma

Bu çalışma, Türkiye'de düzensiz göç kapsamında ülkeye gelen göçmenlerle yerleşik halk arasındaki karşılıklı algıları, sosyal uyum düzeylerini ve önyargı biçimlerini ampirik verilerle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye, özellikle 2011 sonrası Suriyeli göçmen akınıyla birlikte kitlesel göç hareketlerinin merkezi hâline gelmiştir. Bu durum, hem göçmenlerin yeni bir topluma entegrasyon sürecinde yaşadığı zorlukları hem de yerleşik halkın göçmenlere yönelik sosyal, kültürel ve ekonomik algılarını sosyolojik olarak inceleme gerekliliğini doğurmuştur. Araştırmanın temel amacı, göçmenlerin karşılaştığı sosyal dışlanma, ekonomik ayrımcılık ve ötekileştirme gibi engellerin yanında, yerleşik halkın bu sürece dair tutumlarını anlamak ve bu iki grubun birbirlerine yönelik sosyal temaslarını karşılaştırmalı biçimde analiz etmektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve toplam 395 kişilik bir örneklemden (105 göçmen, 290 yerli birey) veriler toplanmıştır. Geliştirilen ölçek, Sosyo-Kültürel Uyum, Sosyo-Ekonomik Durum, Genel Yaşam Memnuniyeti, Önyargı ve Algı ile Toplumsal Kabul olmak üzere beş temel faktörü kapsamaktadır. Ölçek geliştirme sürecinde kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve güvenilirlik analizleri detaylı biçimde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, göçmenlerin sosyal dışlanma, ekonomik güvencesizlik ve kültürel ayrışma gibi alanlarda ciddi uyum sorunları yaşadığını; yerleşik halkın ise çoğunlukla önyargılı ve mesafeli tutumlar sergilediğini ortaya koymuştur. Bu durum, toplumsal bütünleşmenin çift yönlü bir süreç olduğu gerçeğini bir kez daha ortaya koymaktadır. Araştırma, Türkiye'de göçmen ve yerli halk arasındaki sosyal ilişkileri anlamaya ve entegrasyon süreçlerine yönelik daha kapsayıcı politikaların gerekliliğine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Sonuçlar, göçmenlerin yaşadığı sorunların yalnızca bireysel düzeyde değil, sistemsel bağlamda da değerlendirilmesi gerektiğini ve sosyal uyumun sağlanabilmesi için hem göçmenlere hem de yerleşik halka yönelik sosyal destek mekanizmalarının artırılması gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Düzensiz göç, uyum süreci, entegrasyon, göçmen algısı, yerleşik halk