Türkiye'de engelli istihdamında işverenlerin yaşadığı sorunlar ve çözüm önerileri: Yalova ili örneği

İşsizliğin yoğun bir şekilde yaşandığı günümüz koşullarında, insanın hayalini kurduğu işi elde edebilmesi ve bu işi elde tutabilmesi gün geçtikçe daha önemli hale gelmektedir. Engelli bireyler yaşanan bu süreçten normal ve sağlıklı bireylere göre çok daha fazla etkilenmektedir. Türkiye'de dâhil olmak üzere birçok ülke bu konuda bir dezavantaj olarak görülen engelliğin etkilerini en aza indirmek ve onları desteklemek amacıyla istihdam politikaları uygulamaktadır. Engelli istihdamına yönelik uygulanan politikaların engellilerin işe girişte yaşadığı sorunlar temelinde şekillendiği görülmekte olup bu konuda arz yönlü bir yaklaşım yeterli olmamaktadır. Bunun yanında istihdam sürecinin en önemli aktörlerinden olan işverenlerin yaşadığı sorunları ve beklentilerinin analiz edilerek uygulamaya konulacağı talep yönlü yaklaşımlara da ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, engelli istihdam sürecinde yaşanan sorunlar ve istihdam politikaları detaylı bir şekilde ele alınarak iş piyasasının talep yönünü teşkil eden işverenlerin engelli istihdamında yaşadığı sorunlara yönelik alan araştırması yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; zorunlu istihdam yöntemlerine ilişkin mevcut yasal düzenlemelerin yeterli olmadığı, sektör ve işyeri tehlike sınıfları ile kontenjan açıkları arasında anlamlı bir ilişki olduğu, engelli istihdamında zorunlu kota uygulamasına alternatif olabilecek farklı istihdam yöntemlerine ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kavramsal çerçeve ele alınmış olup engellilik türleri, engelliliği açıklayan başlıca modeller ve engelli istihdam yöntemlerine değinilmiştir. İkinci bölümde; Türkiye'de engelli istihdamına yönelik yasal düzenlemeler ve engelli istihdam politikalarının uygulayıcısı konumunda olan kurumların faaliyetleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise yapılan alan araştırmasına yer verilerek işverenlerin engelli istihdamında yaşadığı sorunlara yönelik elde edilen bulgular analiz edilerek değerlendirme yapılmıştır. Sonuç kısmında ise mevcut literatür incelemesi ve araştırma bulgularından edinilen bilgiler ışığında çözüm önerileri sunulmuştur.