Türkiye'de finansal gelişmenin enerji tüketimi üzerindeki rolü: Sektörel bir uygulama

Bu çalışmanın amacı, 1989-2011 döneminde Türkiye'de finansal gelişme ile sektörel enerji tüketimi arasındaki ilişkinin analiz edilmesidir. Bu kapsamda kurulan modeller, panel zaman serilerine ait heterojen katsayıları tahmin etmek için geliştirilen ortalama grup (MG) yöntemi ile tahmin edilmiştir. Daha sonra, finansal gelişme ve enerji tüketimi arasındaki nedensellik ilişkisi Dumitrescu ve Hurlin (2012) tarafından geliştirilen heterojen panel nedensellik testiyle analiz edilmiştir. Doğrusal modellere ilişkin tahminlerden elde edilen bulgular, finansal gelişmenin havuzlanmış panelde ve ulaştırma sektöründe enerji tüketimini etkilediğini göstermektedir. Doğrusal olmayan modellerden elde edilen bulgular ise, finansal gelişme ile enerji tüketimi arasındaki ilişkinin sanayi sektöründe "ters U" şeklinde; konut ve hizmetler sektörü ile tarım sektöründe ise "U" şeklinde olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan, nedensellik analizinden elde edilen bulgular, havuzlanmış panel boyutunda geri besleme hipotezinin geçerli olduğuna işaret etmektedir. Yatay kesit boyutunda ise, sanayi, ulaştırma ile konut ve hizmetler sektörlerinde saklama hipotezinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Finansal gelişme, enerji tüketimi, Türkiye, panel veri analizi.