Türkiye'de halka arzlarda kullanılan değerleme yöntemlerinin karşılaştırmalı analizi

Günümüzde finans sektörü ve reel sektörde pek çok amaç için kullanılan şirket değerlemesi halka arzların da temel gerekliliklerinden biridir. Şirketlerin değerlerinin doğruya yakın ölçülmesi hem sermaye piyasası yatırımcılarının hem de şirket sahiplerinin mağdur edilmemesi için büyük önem taşımaktadır. Değerlemelerde değerleme uzmanlarının kendi kanaatlerine göre kullandıkları farklı yöntemlerle şirketin gerçek değerine yakın sonuçlara ulaşılmaya çalışılmaktadır. Türkiye'de halka arzlardan sonra bazı şirketlerin yaşadığı değer düşüşlerine rağmen henüz halka arz öncesi yayınlanan fiyat tespit raporlarında yer verilen değerleme yöntemlerini sorgulayıcı ve başarılarını kıyaslayıcı bir çalışmaya literatürde rastlanmamıştır. Bu çalışmada öncelikle kavramsal çerçeve ele alınmış, şirket değerleme ve yöntemleri, halka arz ve Borsa pazarları anlatılmıştır. Ardından Borsa İstanbul'da (İMKB) Yıldız ve Ana Pazar ile GİP'te işlem gören 2010 sonrası ilk defa halka arz edilmiş imalat sanayi sektörü şirket paylarının halka arz fiyatlarının tespitinde en çok kullanılan yöntemler olan İNA ve piyasa çarpanları değerleme yöntemleri karşılaştırılmıştır. Bunun için regresyon ve fark analizlerini içeren toplu analiz, şirket, periyot ve pazar bazında analizler yoluyla belirli zaman periyotlarında söz konusu yöntemlerin bulduğu özsermaye değerlerinin piyasa değerlerine yakınlıkları incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre İNA ile piyasa çarpanları yöntemi arasında ciddi farklılıklara ulaşılmıştır. Analizler toplu olarak göz önüne alındığında piyasa çarpanları yönteminin İNA yöntemine göre piyasa değerlerine genellikle daha yakın sonuçlar verdiği görülmüştür.