Türkiye'de iç denetimde merkezi uyumlaştırmanın rolü: Kamu iç denetçileri üzerinde bir araştırma

Ülkemizde kamu mali yönetim sistemimizi düzenlemek amacıyla 2003 yılında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. 5018 sayılı Kanunun getirdiği yeniliklerinden biri de kamu idarelerinde kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik ilkelerine göre yönetilip yönetilmediğini belirlemek amacıyla bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetlerinden oluşan iç denetim faaliyetlerine başlanmasıdır. Ayrıca kamu idarelerinde iç denetim faaliyetlerinin belirli standartlar altında yürütülmesi ve yerine getirilmesi için merkezi uyumlaştırma, bir başka deyişle merkezi idare düzeyinde görevli bir birim olan İç Denetim Koordinasyon Kurulu kurulmuştur. Tarafsız ve bağımsız bir organ olan merkezi uyumlaştırma biriminin kamu kurumlarında iç denetim faaliyetlerini düzenlemek, izlemek, geliştirmek, uyumlaştırmak ve koordine etmek gibi görevleri bulunmaktadır. Yasama organının yürütme organları üzerinde gerçekleştirdiği dış denetim faaliyetlerini, ülkemizde yasama organı adına Sayıştay tarafından yerine getirilmektedir. Bağımsız bir dış denetim kurumu olan Sayıştay, kamu kurumlarının hesap verebilirlik ilkesi doğrultusunda harcama sonrası düzenlilik ve performans denetimi faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Araştırma ile kamu idarelerinde yürütülen iç denetim faaliyetleri incelenerek etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında anket yöntemi uygulanmıştır. Çalışma kapsamında kamu idarelerinde çalışan iç denetçiler esas alınmıştır. Ankete 203 iç denetçi katılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre iç denetim faaliyetleri ile merkezi uyumlaştırma birimi arasında pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca iç denetim faaliyetleri ile dış denetim arasında da pozitif yönlü bir ilişki belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler sonucunda kamu kurumlarından yürütülen iç denetim faaliyetlerinin sorunlarının çözülerek etkinliğinin artırılması ve iç denetim ile dış denetim arasındaki ilişki ve işbirliğinin geliştirilmesi için merkezi uyumlaştırma biriminin kurumsal yapısı ve kapasitesinin artırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: İç Denetim, İç Denetçi, Merkezi Uyumlaştırma, İç Denetim Koordinasyon Kurulu, Dış Denetim